De Amerikaanse regering staat volgens eigen zeggen op het punt een historisch nucleair akkoord te sluiten met Iran. President Donald Trump verklaarde dinsdagochtend vroeg dat een definitieve deal binnen twee tot drie dagen werkelijkheid kan worden. Vicepresident JD Vance onderstreepte die ambitie door te stellen dat de Verenigde Staten deze diplomatieke koers zullen doorzetten, ongeacht of bondgenoot Israël het daarmee eens is.
Trump ziet snelle doorbraak na hectisch weekend
Trump sprak met journalisten vlak voordat hij terugkeerde naar het Witte Huis. Hij liet weten dat de onderhandelingen met Teheran achter de schermen onafgebroken zijn doorgegaan, zelfs tijdens de hernieuwde geweldsexplosie van afgelopen weekend tussen Iran en Israël.
Volgens de president hebben beide landen via Amerikaanse bemiddeling ingestemd met een gevechtspauze. "We zitten in de eindfase van wat een zeer, zeer goede deal gaat worden," aldus Trump. "Het akkoord zal op geen enkele wezenlijke manier de ontwikkeling van kernwapens toelaten."
Trump voegde daaraan toe dat de strategisch cruciale Straat van Hormuz — een belangrijke vaarroute voor de wereldwijde olievoorziening — direct na de ondertekening weer open zal gaan.
'Amerikaans belang staat voorop'
Dat de VS hiermee een eigen koers vaart ten opzichte van Israël, werd maandagavond hardop bevestigd door vicepresident JD Vance. In een interview met Fox News gaf Vance aan dat de geopolitieke ontwikkelingen van de afgelopen anderhalf jaar de nodige ruimte hebben gecreëerd voor een langetermijnregeling met Iran.
Op de vraag hoe de regering in Tel Aviv tegenover deze plannen staat, reageerde Vance resoluut. "Israël kan dit leuk vinden of niet, maar fundamenteel geloven wij dat dit in het belang is van de Verenigde Staten van Amerika. Dus we blijven dit nastreven, want dat is waarvoor de president is gekozen."
De uitspraken van Vance leggen een groeiende barst bloot in de relatie tussen de VS en Israël. Afgelopen zondag negeerde de Israëlische regering nog een directe oproep van Trump om niet terug te slaan na Iraanse raketaanvallen.
Een wankel bestand na wederzijdse aanvallen
De diplomatieke stroomversnelling volgt op een uiterst volatiel weekend. Een broos staakt-het-vuren, dat al sinds april standhield, werd zondag zwaar op de proef gesteld toen Israël de Libanese hoofdstad Beiroet bombardeerde. Iran reageerde daarop met raketaanvallen op het noorden van Israël, waarna Israël weer verschillende golven van luchtaanvallen uitvoerde op Iraans grondgebied.
Maandagochtend vroeg liet het Iraanse leger weten de aanvallen op Israël voorlopig te staken, maar waarschuwde direct voor een "vernietigend" antwoord als de Israëlische acties in Libanon doorgaan. Israëlische media melden op hun beurt dat Israël instemt met het opschorten van de directe luchtaanvallen op Iran, maar de militaire operaties in Zuid-Libanon wel zal voortzetten.
Achtergrond van het conflict
De regio is al maanden in de greep van hoogspanning, nadat de VS en Israël eind februari gecoördineerde luchtaanvallen uitvoerden op Iran. Hoewel er op 8 april een tijdelijk bestand werd bereikt — dat later door Trump voor onbepaalde tijd werd verlengd — liepen de formele onderhandelingen destijds vast op de praktische uitvoering ervan.
Iran heeft tot nu toe altijd de eis gesteld dat er pas over het nucleaire programma gesproken kan worden zodra de oorlog met de VS en Israël definitief en volledig is beëindigd. Met de verklaringen van Trump en Vance lijkt er nu toch een diplomatieke uitweg in zicht, al blijft de situatie op de grond uiterst fragiel.
