WERELD
3 min lezen
Pentagon zet Chinese tech- en autogiganten Alibaba en BYD op militaire zwarte lijst
Met de update groeit de Amerikaanse zwarte lijst naar 188 Chinese entiteiten, een flinke stijging ten opzichte van de circa 130 bedrijven van vorig jaar.
Pentagon zet Chinese tech- en autogiganten Alibaba en BYD op militaire zwarte lijst
ARCHIEFFOTO - De Chinese ambassade in Washington veroordeelde de lijst als "discriminerend" en beschuldigde de VS van protectionisme. / Reuters

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft de zogeheten '1260H-lijst' van bedrijven met banden met het Chinese leger aanzienlijk uitgebreid. Onder de nieuwe toevoegingen bevinden zich prominente commerciële giganten zoals webreus Alibaba, zoekmachine Baidu en e-voertuigenfabrikant BYD. De maatregel zet de prille diplomatische toenadering tussen Washington en Peking direct weer onder druk.

Gevolgen voor defensiecontracten en toeleveringsketens

De registratie op de 1260H-lijst heeft directe gevolgen voor de Amerikaanse defensieketen. Vanaf eind deze maand mag het Pentagon geen directe contracten meer afsluiten met de genoteerde ondernemingen. Vanaf juni 2027 wordt bovendien de indirecte inkoop van hun producten of diensten via derden verboden.

Hoewel de maatregel geen volledige economische boycot of exportrestrictie behelst, dwingt het Amerikaanse bedrijven die voor het leger werken wel om deze Chinese partijen uit hun toeleveringsketens te schrappen. Daarnaast levert de publicatie de bedrijven forse reputatieschade op.

Focus op 'civiel-militaire fusie'

Met de update groeit de Amerikaanse zwarte lijst naar 188 Chinese entiteiten, een flinke stijging ten opzichte van de circa 130 bedrijven van vorig jaar. Naast Alibaba, Baidu en BYD zijn ook roboticabedrijf Unitree, biotechgigant WuXi AppTec en lidar-maker RoboSense Technology toegevoegd. Ook de vooraanstaande fabrikanten van geheugenchips CXMT en YMTC staan — na een eerdere tijdelijke intrekking van de lijst in februari — weer definitief op het tableau.

Het Pentagon motiveert de stap door te wijzen op de banden die deze ogenschijnlijk civiele bedrijven hebben met het Chinese Ministerie van Industrie en Informatietechnologie. Washington waarschuwt al langer voor Pekings strategie van 'civiel-militaire fusie', waarbij commerciële technologie en private innovaties door de Chinese staat worden opgeëist om de nationale defensie-industrie te versterken.

"Dit is een waarschuwing aan Amerikaanse bedrijven, alle overheidslagen en de Amerikaanse bevolking," aldus John Moolenaar, voorzitter van de strategische commissie over de Chinese Communistische Partij in het Huis van Afgevaardigden. Hij pleit ervoor om de beursgenoteerde bedrijven direct van de Amerikaanse aandelenmarkten te schrappen.

Spanningen na prille handelsvrede

De timing van de publicatie is geopolitiek gevoelig. Vorige maand ontmoetten de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping elkaar nog in Peking, waar zij een wapenstilstand in de slepende handelsoorlog sloten en een gezamenlijke investeringsraad aankondigden. De nieuwe restricties onderstrepen dat de fundamentele veiligheidszorgen in Washington over Chinese technologie onverminderd groot blijven.

Binnen de Amerikaanse politieke arena zorgt de kwestie bovendien voor verdeeldheid over de te varen koers. Waar Trump in januari nog aangaf open te staan voor de komst van BYD-fabrieken op Amerikaans grondgebied — mits er Amerikaanse arbeiders worden aangenomen — dringen diverse Congresleden juist aan op een algeheel importverbod voor Chinese elektrische voertuigen.

Felle reacties en scepsis over de effectiviteit

De reacties vanuit China volgden snel. De Chinese ambassade in Washington veroordeelde de lijst als "discriminerend" en beschuldigde de VS van protectionisme en het misbruiken van het concept van nationale veiligheid.

Zowel Alibaba als Baidu lieten in onafhankelijke verklaringen weten dat de beschuldigingen volledig ongegrond zijn en dat zij juridische stappen overwegen om hun registratie aan te vechten. De bedrijven putten hierbij hoop uit het verleden: techfabrikant Xiaomi wist in 2021 via de Amerikaanse rechter met succes zijn verwijdering van de lijst af te dwingen.

Onder buitenlandexperts klinkt ondertussen scepsis over de haalbaarheid van de maatregelen. Dennis Wilder, voormalig China-analist bij de CIA en de Nationale Veiligheidsraad, noemt zulke brede sancties voornamelijk "performatief".

Volgens Wilder zijn de commerciële banden tussen Amerikaanse bedrijven en deze Chinese giganten inmiddels zo diep, dat partijen de samenwerking niet zomaar zullen verbreken tenzij er zware economische straffen op worden gezet. "Tenzij de VS bereid is de economieën volledig te ontkoppelen, werken dit soort brede sancties simpelweg niet."