Door de oorlog tegen Iran lopen de brandstofprijzen in de Verenigde Staten flink op. Met het oog op de naderende tussentijdse verkiezingen, waarin de Republikeinse Partij er slecht voor staat in de peilingen, heeft president Donald Trump een decreet getekend.
Bovendien waarschuwt Amin Nasser, de topman van het Saudische staatsoliebedrijf Aramco, dat de wereldwijde olievoorraden angstwekkend laag zijn. Hoewel de G7-landen besloten om tot 100 miljoen vaten uit hun strategische reserves vrij te geven, biedt dit volgens Nasser slechts een tijdelijke oplossing voor de winter. Het onderliggende tekort tussen vraag en aanbod blijft bestaan. Zelfs bij een eventuele heropening van de Straat van Hormuz kan het tot twee jaar duren voordat de voorraden weer op peil zijn.
Amerikaanse ingreep via een omstreden decreet
Tegen deze achtergrond en met het oog op de naderende tussentijdse verkiezingen — waarin de Republikeinse Partij er slecht voor staat in de peilingen — heeft president Trump een decreet ondertekend dat rode diesel voor iedereen in de VS toegankelijk maakt.
Tijdens een bijeenkomst in Nebraska ten gunste van senator Pete Ricketts gaf de president grappend toe de brandstof inhoudelijk niet te kennen. Trump redeneert dat goedkoper transport leidt tot lagere winkelprijzen, wat de gehele bevolking ten goede zou komen.
Vraagtekens bij de effectiviteit van de maatregel
In de praktijk zal het decreet voornamelijk verschil maken voor vrachtwagenchauffeurs, aangezien de meeste Amerikaanse personenauto's op benzine rijden. Daarnaast betreft de beslissing een uitstel van belastingbetalingen en geen definitieve afschaffing. Individuele Amerikaanse staten hanteren bovendien eigen regels en brandstofbelastingen waarop de president geen invloed heeft.
Het fiscale verschil tussen witte en rode diesel
Het onderscheid tussen reguliere 'witte' diesel en rode diesel ligt niet in de brandstof zelf, maar in de fiscale heffingen. Aan witte diesel zijn hoge accijnzen gekoppeld, terwijl rode diesel grotendeels is vrijgesteld van belastingen voor het rijden op de openbare weg. Hierdoor is de rode variant circa 80 cent per liter goedkoper. De rode kleurstof wordt uitsluitend toegevoegd zodat de douane gemakkelijk kan controleren op illegaal gebruik.
Handhaving en boetes in België
In België is het gebruik van rode diesel uitsluitend toegestaan voor landbouwvoertuigen. De douane voerde dit jaar 16.575 controles uit op de openbare weg, waarbij in 4,8 procent van de gevallen (791 overtredingen) misbruik werd vastgesteld.
Volgens administrateur-generaal Kristian Vanderwaeren richten de controles zich voornamelijk op risicogroepen zoals anonieme witte bestelwagens en bestuurders uit de grensstreek. Bestuurders die betrapt worden, krijgen een boete van minstens 500 euro.
