Het Belgische gerecht heeft een Europees aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen Dimitris Avramopoulos, de voormalige Europese commissaris voor Migratie, Binnenlandse Zaken en Burgerschap (2014–2019). De Griekse politicus wordt in het kader van het omvangrijke 'Qatargate'-corruptieschandaal beschuldigd van deelname aan een criminele organisatie, corruptie en witwassen.
Avramopoulos is momenteel lid van het Griekse parlement voor de regerende conservatieve partij Nea Dimokratia. Voordat hij kan worden uitgeleverd of formeel kan worden vervolgd, moet het Griekse parlement eerst stemmen over het opheffen van zijn parlementaire immuniteit.
Omstreden betalingen via ngo 'Fight Impunity'
De spil in het onderzoek naar de oud-commissaris is zijn betrokkenheid bij Fight Impunity, een mensenrechten-ngo die werd opgericht door het voormalige Italiaanse Europarlementslid Pier Antonio Panzeri — een van de hoofdverdachten in het Qatargate-schandaal.
Belgische speurders onderzoeken een reeks betalingen aan Avramopoulos ter waarde van in totaal zo'n €73.000 (ongeveer €5000 per maand) tussen februari 2021 en februari 2022. Volgens het Belgische openbaar ministerie is dit geld afkomstig uit een "crimineel netwerk" dat door buitenlandse overheden werd gefinancierd om invloed te kopen in Brussel. Volgens Griekse functionarissen werd Avramopoulos vorig jaar al door Belgische aanklagers opgeroepen om te getuigen, maar is hij toen niet verschenen.
Achtergrond van het Qatargate-schandaal
Het Qatargate-schandaal barstte los in december 2022 na een reeks spectaculaire invallen door de Belgische federale politie in Brussel, waarbij tassen vol cashgeld in beslag werden genomen. Landen als Qatar, Marokko en Mauritanië zouden hebben geprobeerd de Europese politieke besluitvorming te beïnvloeden door Europarlementariërs en functionarissen om te kopen met geld en luxueuze geschenken.
Naast Panzeri werden destijds ook de voormalige vicevoorzitter van het Europees Parlement, Eva Kaili, en haar partner Francesco Giorgi gearresteerd. Hoewel de hoofdverdachten in afwachting van hun proces inmiddels op vrije voeten zijn gesteld, heeft het onderzoek de afgelopen jaren relatief stilgelegen. De nieuwe stappen tegen Avramopoulos blazen de zaak nu nieuw leven in.
Avramopoulos ontkent alle schuld
In een officiële verklaring reageert Avramopoulos woedend op de actie van het Belgische gerecht. Hij noemt de beschuldigingen "volstrekt ongegrond, willekeurig en verdacht" en spreekt van een verdraaiing van de feiten.
De oud-commissaris voert de volgende argumenten aan ter zijner verdediging:
Louter een ererol: Zijn functie binnen de ngo was puur ceremonieel. Hij had naar eigen zeggen geen enkele uitvoerende of bestuurlijke verantwoordelijkheid. Hij zat in het erecomité naast andere prominente figuren, zoals de voormalige EU-buitenlandchef Federica Mogherini en de Franse oud-premier Bernard Cazeneuve.
Goedkeuring van de Europese Commissie: Omdat hij destijds net zijn termijn als Eurocommissaris had afgerond, was hij gebonden aan ethische regels. Hij stelt dat hij vooraf schriftelijke toestemming heeft gevraagd en gekregen van de Europese Commissie, na een positief advies van het onafhankelijke ethische comité. Deze beslissing werd destijds ondertekend door Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Transparantie: De ontvangen vergoedingen zijn volgens hem netjes opgegeven bij de Griekse belastingdienst en opgenomen in zijn officiële vermogensverklaring. Toen het schandaal eind 2022 aan het licht kwam, heeft hij direct ontslag genomen.
"Elke poging van de Belgische autoriteiten om deze zaak te heropenen en mijn naam te linken aan Fight Impunity zal met alle beschikbare juridische middelen worden bestreden", aldus Avramopoulos.
Hoe nu verder?
De Belgische autoriteiten hebben hun Griekse ambtgenoten officieel op de hoogte gesteld van het aanhoudingsbevel. Het dossier wordt via het Griekse Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie overgedragen aan het Griekse parlement.
Hoewel er een parlementaire stemming nodig is om zijn immuniteit op te heffen, heeft Avramopoulos zelf verklaard dat hij zich hier niet achter zal verschuilen. Hij zegt de Griekse justitie juist zélf te gaan verzoeken om de zaak volledig te onderzoeken, zodat zijn naam zo snel mogelijk kan worden gezuiverd. Tot die tijd wordt hij, conform de juridische procedure, beschouwd als onschuldig.
