In een gezamenlijke analyse waarschuwen de AIVD en de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) dat rechtsextremisten hun opvattingen opzettelijk vereenvoudigen om ze gemakkelijker te kunnen verspreiden.
De waarschuwing volgt kort na een bijeenkomst op het Malieveld in Den Haag, waar honderden neonazi’s en andere extreemrechtse extremisten racistische, antisemitische en homofobe leuzen scandeerden. Er werd een nazigroet gebracht en journalisten werden aangevallen en bedreigd.
De diensten verwijzen ook naar de steeds vaker gebruikte term ‘repatriëring’, die volgens hen een indirecte verwijzing is naar de gedwongen verwijdering van bepaalde bevolkingsgroepen.
Verminderen van publieke weerstand
Volgens de onderzoek proberen de groeperingen door voortdurende blootstelling aan extreemrechtse ideeën en retoriek de weerstand hiertegen te verminderen en de acceptatie te vergroten. Hoewel de meeste Nederlanders deze ideeën afwijzen, geven inlichtingendiensten aan dat de groep die ervoor openstaat, toeneemt.
Dit kan personen die geneigd zijn hun toevlucht te nemen tot geweld een gevoel van steun geven. Onderzoekers wijzen erop dat dit het maatschappelijke debat kan verharden en de mogelijkheden voor dialoog en oplossing kan beperken. Dit retoriek is gebaseerd op raciale ongelijkheid en de superioriteit van blanke personen.
NCTV-coördinator Marc Kuipers waarschuwt dat verdere normalisering veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Mensen die geneigd zijn tot geweld zouden deze situatie wel eens kunnen zien als een rechtvaardiging voor hun besluit om actie te ondernemen. Daarom moeten de tactieken en retoriek die rechtsextremisten gebruiken om hun invloed te vergroten, worden onderkend en onmiddellijk worden beteugeld.
Verband tussen extreemrechts en politiek
Het onderzoek brengt deze veranderingen ook in verband met de politieke en media-acceptatie van extreemrechtse standpunten. ‘Remigratie’ staat onder meer op de agenda’s van JA21, Forum voor de Democratie en de PVV, terwijl partijen als JA21 en Groep Markuszower in de Tweede Kamer vaak worden gezien als potentiële gesprekspartners.
Ook talkshows zouden vaak een platform bieden voor dergelijke ideeën, zonder dat daar veel tegenstand tegen wordt geboden. VVD-minister van Justitie David van Weel merkte echter op dat hij geen direct verband ziet tussen extreemrechts in de politiek en de toenemende normalisering ervan.
Minister van Weel ziet geen reden om de impact van parlementaire uitspraken op de samenleving te onderzoeken.
