De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een "substantieel" gesprek gevoerd met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Het overleg richtte zich op het herstel van het Starlink-satellietnetwerk en de dringende levering van onderscheppingsraketten voor luchtafweersystemen, waaronder Patriot-systemen tegen ballistische raketten. Ook de Amerikaanse waarschuwingssystemen voor inkomende raketten kwamen aan bod.
Vertraging bij Patriot-leveringen en toenemende druk
Het gesprek met Rubio volgt op berichtgeving van The Washington Post en de Kyiv Independent, waarin wordt gemeld dat de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth de levering van Patriot-onderscheppingsraketten nog niet heeft goedgekeurd.
Zelensky vermoedt dat er een politiek besluit is genomen om de steun aan Oekraïne te vertragen. Sinds de zomer kampt het Oekraïense leger met een tekort aan Patriot-raketten, wat de bevolking extra kwetsbaar maakt voor snelle ballistische raketaanvallen.
De vertragingen vallen samen met een veranderde koers vanuit Washington. President Donald Trump hief per decreet een Amerikaans sanctiepakket tegen Rusland op, sloot een diesel-overeenkomst met Moskou en eiste dat Kyiv stopt met aanvallen op de Russische energiesector.
Trump suggereerde tevens dat Zelensky zou moeten opstappen. Zelensky noemde de Amerikaanse toenadering tot Rusland een gevoel van "verraad" en zei te vrezen dat het schrappen van sancties Moskou aanmoedigt tot meer luchtaanvallen.
Starlink-beperkingen en de rol van Elon Musk
Naast de wapenleveringen zorgen aanhoudende problemen met het satellietnetwerk Starlink en de militaire tak Starshield voor grote hinder aan het front. Het netwerk van Elon Musks bedrijf SpaceX is cruciaal voor de communicatie en drone-inzet van het Oekraïense leger.
Door een plotseling ingestelde snelheidslimiet van circa 160 kilometer per uur werden Oekraïense drones vertraagd en kwetsbaarder voor de tegenstander. Ook stopten de VS tijdelijk met het delen van inlichtingen.
Hoewel Amerikaanse functionarissen spreken van "technische haperingen", stelt Zelensky dat tests in andere delen van Europa geen problemen vertoonden. Hij noemde de beperkingen een "geplande operatie".
Volgens berichtgeving van Reuters gaf het Witte Huis het Pentagon de opdracht om restricties op te leggen. The Wall Street Journal meldt op basis van bronnen dat Musk zelf de opdracht gaf tot de beperkingen na overleg met Trump, hoewel beiden publiekelijk ontkennen er achter te zitten.
Diplomatiek overleg en escalatie aan het front
In een poging de steun te waarborgen, vroeg Zelensky via een virtuele bijeenkomst aan Amerikaanse senatoren om de druk op Trump op te voeren. Daarnaast vonden er gesprekken plaats in Oslo tussen Zelensky, de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner, de Noorse premier Jonas Gahr Støre en de Finse president Alexander Stubb.
Witkoff reist na Oslo door naar Sint-Petersburg met voorstellen om de oorlog te beëindigen. Op de EU-top in Brussel heeft Zelensky om 70 miljard euro aan extra Europese steun gevraagd.
Ondertussen voert Rusland de aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur op ter voorbereiding op de winter. Bij recente drone- en raketaanvallen op onder meer elektriciteitscentrales, een park in Charkiv, Sloviansk en Cherson vielen meerdere doden en gewonden, waaronder kinderen. Volgens de Russische autoriteiten kwam er aan hun zijde één vrouw om het leven door een Oekraïense aanval.
