De Belgische ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken voeren overleg over een nauwere samenwerking, met het oog op de oprichting van een nieuwe mobiele brigade. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) noemt de geplande eenheid een "rijkswacht 2.0". Het initiatief is bedoeld om de ordediensten te versterken met militair opgeleide manschappen tijdens rellen, extreme crisissituaties en grootschalige demonstraties.
Samenwerking en een hybride structuur
Het voorstel houdt in dat Defensie agenten of een operationele reserve voorziet van een militaire opleiding en hen ter beschikking stelt van Binnenlandse Zaken. De beoogde brigade krijgt een hybride commando-structuur: bij binnenlandse incidenten en verstoringen van de openbare orde valt de eenheid onder de bevoegdheid van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR). Mocht er sprake zijn van een geopolitiek conflict, zoals met Rusland, dan opereren de eenheden onder Defensie.
Het kabinet van minister Quintin bevestigt de gesprekken en geeft aan dat het plan voortbouwt op bestaande samenwerkingen tussen de politie en Defensie, zoals de beveiliging van gevoelige locaties en gezamenlijke patrouilles met de spoorwegpolitie.
Premier Bart De Wever (N-VA) is op de hoogte en steunt het initiatief. De betrokken ministers zijn van plan de komende weken een concreet voorstel aan de regering voor te leggen. Francken benadrukt dat het nieuwe korps de politie moet bijstaan en versterken, en niet vervangen.
Aanleiding: stedelijk geweld en maatschappelijke verandering
De plannen volgen op recente gewelddadige incidenten tijdens demonstraties in verschillende steden. Zo werden er afgelopen zaterdag in Brussel en Luik 195 personen opgepakt bij protesten tegen besparingen en het onderwijsbeleid.
Francken verwees eveneens naar terugkerende onrusten rond oudejaarsavond en gewelddadige confrontaties waarbij hulpverleners worden aangevallen met molotovcocktails.
Volgens minister Francken vraagt de toegenomen agressie om een proportioneel antwoord en meer 'law and order'. Hij stelt dat de demografie en straatcultuur in Belgische en Franse steden ten opzichte van dertig jaar geleden sterk zijn veranderd door massamigratie, en dat het noodzakelijk is om hier een passend antwoord op te bieden.
Politieke reacties en kritiek
Het initiatief leidt tot verdeelde reacties in het politieke landschap. De burgemeester van Brussel, Philippe Close (PS), reageerde kritisch. Hij ziet geen heil in een nieuw concept dat tot langdurige parlementaire debatten leidt, maar pleit in plaats daarvan voor extra investeringen in echte politieagenten, het interventiekorps van de politie en justitie.
Daarnaast beschuldigde oppositiepartij Vlaams Belang Francken ervan hun voorstel voor een militair geschoold korps te hebben overgenomen. Francken werpt die beschuldiging tegenwerpt en geeft aan dat de gesprekken binnen de regering al weken gaande waren voordat Vlaams Belang met een persbericht kwam.
