De mondiale energiemarkten staan op scherp nu de door de Amerikaanse president Donald Trump gestelde deadline voor het heropenen van de Straat van Hormuz gevaarlijk dichtbij komt. De olieprijzen zijn dinsdag verder gestegen door de vrees voor een grootschalig militair conflict en aanhoudende verstoringen in de mondiale aanvoer.
De klok tikt voor Teheran
De internationale oliebenchmark Brent-olie steeg met 1,4% naar ruim $111 per vat, terwijl de Amerikaanse WTI-olie een sprong maakte van bijna 3% tot boven de $115. De prijsstijgingen zijn een direct gevolg van het dreigement van president Trump om "hel" te laten neerdalen over Iran als de vitale Straat van Hormuz niet voor dinsdagavond 20:00 uur (Washingtonse tijd) wordt heropend.
Trump heeft gedreigd met aanvallen op cruciale Iraanse infrastructuur, waaronder elektriciteitscentrales en bruggen, als het land de blokkade niet opheft. Hoewel hij tijdens een persmoment in het Witte Huis verklaarde dat sommige "redelijke" Iraanse leiders te goeder trouw onderhandelen, blijft de uitkomst hoogst onzeker.
De Straat van Hormuz, waar normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olie- en gasvoorraad doorheen gaat, is feitelijk afgesloten sinds de escalatie van het conflict op 28 februari.
Diplomatieke impasse en militair geweld
Ondanks geruchten over onderhandelingen over een staakt-het-vuren van 45 dagen, lijkt een diplomatieke doorbraak ver weg. Iran heeft een recent Amerikaans voorstel, overgebracht via Pakistan, resoluut van de hand gewezen. Teheran eist een permanent einde aan de oorlog en de onmiddellijke opheffing van sancties voordat het de blokkade van de scheepvaartroute overweegt.
Terwijl de VN-Veiligheidsraad probeert te stemmen over een resolutie om de commerciële scheepvaart te beschermen, is deze tekst aanzienlijk afgezwakt na verzet van China. Ondertussen escaleert het geweld op de grond:
In het Israëlische Haifa vielen doden door een Iraanse raketaanval.
Vergeldingen van de VS en Israël eisten levens in Iran.
In Syrië en Saoedi-Arabië werden meerdere raketten onderschept nabij vitale energie-installaties.
Zelfs buiten de regio staat de aanvoer onder druk: Oekraïense drones vielen een Russische olieterminal aan de Zwarte Zee aan, wat opnieuw 1,5% van het wereldwijde aanbod in gevaar brengt.
Wereldwijde economische schokgolven
De gevolgen van de crisis zijn over de hele wereld voelbaar. Kristalina Georgieva, hoofd van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waarschuwt dat de oorlog zal leiden tot hogere inflatie en een tragere wereldwijde groei. Vooral Aziatische economieën zoals Japan en Zuid-Korea, die zwaar leunen op energie uit het Midden-Oosten, worden hard getroffen.
Hoewel de OPEC+-landen afgelopen zondag instemden met een lichte verhoging van de productiequota, wordt dit door analisten als "notioneel" beschouwd. Zolang de Straat van Hormuz gesloten blijft, kan de olie simpelweg de markt niet bereiken, hoe hard de pompen ook draaien.
Met de deadline van Trump in het vooruitzicht — die voor West-Europa in de vroege ochtend van woensdag valt — houden handelaren en wereldleiders hun adem in. De vraag is niet langer of de markt verstoord is, maar of een grootschalige escalatie de energie-infrastructuur voor maanden in plaats van dagen zal verlammen.
