Tijdens deze regeerperiode heeft de regering-De Wever al acht keer een negatief advies van de Inspectie van Financiën genegeerd en alsnog groen licht gegeven voor defensie-uitgaven. Dat blijkt uit onderzoek van Knack. In totaal gaf de Inspectie van Financiën in dezelfde periode 41 adviezen over defensiedossiers.

Tot 2034 mag Defensie maar liefst 34 miljard euro besteden aan nieuw materieel, een beslissing die de regering nam in de aanloop naar de NAVO-top in Den Haag van vorig jaar. Hoewel de Inspectie van Financiën toeziet op een correct budgettair beheer en de naleving van de wetgeving op overheidsopdrachten om risico's op fraude, corruptie en belangenvermenging te verkleinen, zijn haar adviezen wettelijk niet bindend.

Het omstreden hangardossier op Brussels Airport

Een van de dossiers waarin de regering het negatieve advies van de hand wees, betreft de huur van een loods van 6000 vierkante meter in Zaventem, eigendom van Sabena Engineering. Defensie wilde de hangar huren voor 217.900 euro per maand om het zware, zesjaarlijkse onderhoud (de 'C-Heavy Inspection') van de A400M-transportvliegtuigen in eigen land uit te voeren.

Tot voor kort vonden deze onderhoudsbeurten plaats bij vliegtuigbouwer Airbus in de regio van Madrid. Volgens minister van Defensie Theo Francken (N-VA) is het zelf in handen nemen van dit onderhoud noodzakelijk vanuit het oogpunt van strategische autonomie.

De Inspectie van Financiën oordeelde echter dat het voorstel onder meer te duur was en plaatste kanttekeningen bij de looptijd van het contract. Ook minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) bracht een ongunstig advies uit. Nadat Francken het dossier eind 2025 van de agenda van de ministerraad had gehaald, kreeg ook een tweede, aangepast voorstel een negatief advies.

Toch keurde de ministerraad het dossier op 6 maart 2026 definitief goed. Oud-kolonel en defensie-expert Roger Housen noemt het argument van strategische onafhankelijkheid in Knack echter "overkill" en wijst erop dat samenwerking met Europese partners zoals Duitsland of Frankrijk, die over een grote A400M-vloot beschikken, een logischer alternatief was geweest.

Vragen over de versnelde uitgaven voor antidronesystemen

Naast het hangardossier bracht het VRT-programma Pano onthullingen over een versnelde uitgave van 50 miljoen euro aan antidronesystemen. Eind 2025 sprak minister Francken in De Afspraak op Vrijdag over waargenomen drones boven militaire kwartieren.

Uit onderzoek van Pano bleek echter dat er op dat moment geen bewijs was van vijandige of Russische drones. Francken ontkende op sociale media dat de dreiging was verzonnen om extra budget te claimen en benadrukte dat het bedrag al maanden vaststond in het goedgekeurde budget van 2025.

Omdat de regering hoogdringendheid inriep, werden de bestellingen geplaatst zonder openbare aanbesteding of becijferde prijzencontrole. De Inspectie van Financiën waarschuwde in oktober 2025 al dat deze werkwijze strijdig was met de wetgeving inzake overheidsopdrachten en risico's op significant hogere prijzen met zich meebracht.

Binnen dit plan ging 10,4 miljoen euro (exclusief btw) naar het Hasseltse bedrijf Senhive voor 84 RF-detectieantennes (SENID+), wat neerkomt op zo'n 84.000 euro per antenne. Uit een marktbevraging van Pano bleek dat vergelijkbare antennes elders voor een kwart van die prijs te krijgen waren, waarop Senhive reageerde dat Defensie het geavanceerdere en duurdere opvolgmodel SENIDPRO had aangeschaft.

Daarnaast ging 7,8 miljoen euro (exclusief btw) naar de firma Cobbs uit Bonheiden voor 300 Letse kamikazedrones (Blaze Drone Hunters). Volgens experts en de fabrikant ligt de daadwerkelijke marktwaarde van die drones rond de 1,8 miljoen euro (circa 6000 euro per stuk). Zowel minister Francken als Chef Defensie Frederik Vansina weigerden mee te werken aan de Pano-reportage.

Overige dossiers en de reactie van defensie

Het negeren van de adviezen beperkt zich niet tot de hangar en de drones. Ook in diverse andere grote dossiers legde de regering negatieve adviezen van de Inspectie van Financiën naast zich neer:

• Meer dan 3 miljoen euro aan investeringen voor de bescherming van maritieme infrastructuur zoals windparken en havens.

• De aankoop van 15 'light utility'-helikopters ter vervanging van de Agusta A109-toestellen.

• Het dossier rond de opleiding van leerling-piloten in Bevekom vanaf 2028, omvattende 18 Pilatus-toestellen, simulatoren en infrastructuur.

• Een steunpakket van bijna 1 miljard euro aan Oekraïne in 2026.

• De Belgische deelname aan het Europees Ruimteagentschap (ESA).

Zowel het hangardossier als dat van de trainingsfaciliteit voor piloten werd volgens Knack niet voorgelegd aan de Kamercommissie Legeraankopen. In maart 2026 keurde de regering bovendien alweer een nieuw antidronedossier van een half miljard euro goed.

Minister Theo Francken reageerde via een uitgebreid bericht op X op de berichtgeving, die hij afdeed als "stemmingmakerij". Hij benadrukte dat de regels inzake administratieve, begrotings- en parlementaire controle in al deze dossiers strikt zijn nageleefd. Verwijzend naar het Koninklijk Besluit van 20 mei 2022 stelde de minister dat de Inspectie van Financiën slechts een adviserende rol heeft en dat de finale beslissingsbevoegdheid bij de ministerraad ligt.

Volgens Francken kunnen en mogen negatieve adviezen volgens de regels gewoon naast zich neergelegd worden, na een beroep bij de minister van Begroting en een finaal consensusbesluit van de ministerraad. Hij voegde eraan toe dat onder zijn voorgangster Ludivine Dedonder nog vaker van het advies van de Inspectie werd afgeweken zonder dat daar media-aandacht voor was.