Iran en Oman boeken vooruitgang in de onderhandelingen over een overeenkomst om de strategische Straat van Hormuz te heropenen. Het opkomende plan voorziet erin dat schepen de Perzische Golf binnenvaren via een route die door Iran wordt gecontroleerd, en verlaten via een route onder controle van Oman.
Hierbij zouden servicekosten in rekening worden gebracht voor de veiligheid en het behoud van het maritieme milieu. Sinds het uitbreken van de oorlog op 28 februari, toen de Verenigde Staten en Israël Iran aanvielen, is het scheepvaartverkeer door de waterweg — waar voorheen een vijfde van de wereldwijde olie en het vloeibaar aardgas doorheen ging — vrijwel volledig stilgevallen door Iraanse aanvallen.
De Amerikaanse president Donald Trump liet weten dat een akkoord over de waterweg mogelijk al op woensdag of donderdag bereikt kan worden. Trump verklaarde dat er veel vooruitgang is geboekt en gaf in een interview met Fox News aan dat hij op het laatste moment een grote aanval op Iran heeft afgeblazen — die hij omschreef als de grootste aanval sinds de Tweede Wereldoorlog — omdat het Iraanse regime vroeg om verder te onderhandelen. Volgens Trump vormt de heropening van de Straat van Hormuz de eerste fase van de gesprekken, waarna onderhandelingen over denuclearisatie zullen volgen.
Terwijl Trump stelt dat er dinsdag de hele dag door onderhandeld is en dat de gesprekken de goede kant uit gaan, ontkent het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken directe gesprekken met de VS. Iran benadrukt dat er uitsluitend via bemiddelaar Oman wordt onderhandeld over veilige vaarroutes die de soevereine rechten en veiligheidsbelangen van beide landen waarborgen.
Zorgen over tolgelden en diplomatieke druk
Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en minister van Financiën Scott Bessent bevestigden dat er vorderingen zijn gemaakt. Bessent gaf aan hoopvol te zijn over een snelle deal die de vrije beweging kan herstellen, maar benadrukte dat de VS tegenstander blijft van het heffen van tolgelden. Trump gaf eerder eveneens aan dat de VS het heffen van kosten niet zal toestaan. Een eventueel definitief akkoord lijkt daarnaast gekoppeld aan het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens.
De hoop op diplomatieke vooruitgang zorgde voor een lichte daling van de olieprijzen; Brent-olie zakte met 1,2 procent naar 78,43 dollar per vat. Ondertussen heeft ook de emir van Qatar, sjeik Tamim bin Hamad Al Thani, telefonisch gesproken met Trump om te bemiddelen bij het bereiken van een duurzame diplomatieke schikking.
Maritieme incidenten in de Straat van Hormuz en de Rode Zee
Ondanks de diplomatieke inspanningen blijven er zich maritieme incidenten voordoen. In de Straat van Hormuz, ongeveer 37 kilometer ten noordoosten van de Omaanse havenstad Al Khasab, werd een vrachtschip getroffen door een onbekend projectiel, wat schade aan het vaartuig veroorzaakte.
In de Rode Zee is een commercieel schip onder Indiase vlag gezonken voor de kust van Jemen nadat het werd getroffen door een boot geladen met explosieven. De Jemenitische kustwacht wist de veertien bemandingsleden (dertien Indiërs en één Jemeniet) te redden.
Het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de aanval veroordeeld. De aanval is niet direct opgeëist, maar de door Iran gesteunde Houthi-rebellen voeren al langere tijd aanvallen uit op schepen in de regio en kondigden recent een blokkade aan voor aan Saudi-Arabië gelinkte schepen in de straat Bab el-Mandeb.
Drone-aanval in Saudi-Arabië
In Jemen claimden de Houthi-rebellen via militair woordvoerder Yahya Saree een drone-aanval te hebben uitgevoerd op een gevoelig doelwit op de luchthaven van de Saudische stad Najran. Volgens de Houthis was dit een reactie op Saudische schendingen van het Jemenitische luchtruim over de provincies Saada en Hajjah. Saudi-Arabië heeft niet direct gereageerd op deze claim.
Overleg over Libanon en herdenking in Beiroet
In Rome hebben Israëlische en Libanese functionarissen overleg gevoerd over de verdere uitvoering van een door de VS bemiddeld akkoord. Dit akkoord moet leiden tot de terugtrekking van het Israëlische leger uit Zuid-Libanon en de ontwapening van Hezbollah.
Libanon heeft verzocht om de steden Khiam of Bint Jbeil aan te wijzen als volgende pilotzone waar het Libanese leger de controle overneemt. De Amerikaanse ambassadeur in Libanon, Michel Issa, maande echter tot voorzichtigheid om de burgerbevolking niet in gevaar te brengen door te snel te bewegen.
