Tijdens de tweedaagse NAVO-top in de Turkse hoofdstad Ankara hebben de Belgische ministers Maxime Prévot (Buitenlandse Zaken) en Theo Francken (Defensie) de nadruk gelegd op de noodzaak van bondgenootschappelijke eenheid en intensievere industriële samenwerking. Zowel de veranderende relatie met de Verenigde Staten als concrete Europese defensieprojecten stonden centraal op de eerste dag van de top.
Een krachtig signaal van eenheid
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot benadrukte bij de start van de top dat de 32 NAVO-landen één duidelijke boodschap moeten uitdragen: de alliantie spreekt nog altijd met één stem. Sinds het aantreden van de Amerikaanse president Donald Trump voor zijn tweede termijn, wordt er regelmatig gespeculeerd over trans-atlantische frictie.
Prévot ziet de druk vanuit Washington om de defensie-uitgaven te verhogen echter niet als een teken van verdeeldheid, maar juist als een katalysator voor een modernere, meer gebalanceerde alliantie. "Onder invloed van de Verenigde Staten nemen Europese landen vandaag meer verantwoordelijkheid voor hun eigen defensie", aldus Prévot.
Naast de plenaire sessies neemt Prévot deel aan strategische ontmoetingen met partnerlanden in de Golfregio (Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten) om te spreken over regionale stabiliteit en terrorismebestrijding.
Ook staat een werkdiner met Oekraïne op de agenda. Prévot onderstreepte dat de steun aan Oekraïne en de sanctiedruk op Moskou onverminderd doorgaan, maar voegde eraan toe dat Europa ook veel leert van de Oekraïense expertise na vier jaar oorlog tegen Rusland.
Intensievere defensiesamenwerking met Türkiye
Op militair vlak greep minister van Defensie Theo Francken de top aan om de banden met Türkiye steviger aan te halen. Na een ontmoeting met zijn Turkse ambtgenoot Yasar Güler omschreef Francken de twee landen als "nauwe bondgenoten" wiens partnerschap in de toekomst alleen maar sterker zal worden.
Volgens Francken is het essentieel dat hogere defensiebudgetten worden omgezet in concrete militaire capaciteiten via nauwere industriële samenwerking. Hij pleit daarbij voor een zogeheten 'Made in NATO'-benadering om protectionistische barrières te doorbreken.
"Als we onze legers tijdig en kostenefficiënt willen herbewapenen, is er meer industriële samenwerking nodig. Niet alleen binnen Europa, maar ook tussen Europa, de VS en Türkiye", stelde de defensieminister.
Concrete multinationale projecten
De hernieuwde samenwerking tussen België en Türkiye werd direct bezegeld met de ondertekening van een intentieverklaring (LOI) voor het A400M-militaire transportvliegtuigprogramma, waarbij ook het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Polen en Tsjechië aansluiten. België zal hierbij operationele expertise inbrengen die is opgedaan binnen het BELUX-samenwerkingsverband.
Daarnaast kondigde Francken twee andere multinationale initiatieven aan die de Europese strategische autonomie binnen de NAVO moeten vergroten en de huidige afhankelijkheid van de VS voor specifieke capaciteiten moeten verkleinen:
Saab GlobalEye: België sluit zich aan bij een groep van twaalf landen (waaronder Nederland, Duitsland, Canada en Scandinavische partners) voor de gezamenlijke aanschaf van maximaal tien van deze geavanceerde radar- en vroegtijdige waarschuwingsvliegtuigen.
Multinationale MRTT-vloot (MMF): Finland is verwelkomd als nieuwste lid binnen dit tankvliegtuigprogramma, waar België al langer met onder andere Nederland, Duitsland en Zweden in samenwerkt.
De Belgische delegatie in Ankara wordt gecompleteerd door premier Bart De Wever, die eveneens aanwezig is om de Belgische belangen op deze cruciale top te behartigen.
