België kampt met een snel verslechterende financiële situatie. Volgens nieuwe cijfers van het Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR) is het begrotingstekort vorig jaar opgelopen tot 5,2 procent van het bbp. Dit is een scherpe stijging vergeleken met de 4,4 procent in 2024 en zet de federale regering onder enorme druk om in te grijpen.

De harde cijfers: verslechtering op federaal niveau

Het totale Belgische tekort bedraagt inmiddels 33,2 miljard euro. De achteruitgang wordt grotendeels gedreven door de federale overheid, waar het tekort met 7,3 miljard euro toenam tot een totaal van 24,1 miljard euro. Het INR wijst hiervoor naar lager dan verwachte inkomsten.

• Rentelasten: Voor het vierde jaar op rij stegen de rente-uitgaven in absolute termen, tot 14,282 miljard euro (2,2 procent van het bbp).

• Regionale verschillen: Terwijl Vlaanderen en Brussel een bescheiden verbetering lieten zien, verslechterde de begroting van Wallonië aanzienlijk door tegenvallende inkomsten. De lokale overheden lieten, zoals gebruikelijk na een verkiezingsjaar, een verbetering van de balans zien.

• Defensie: Opvallend is dat de verhoogde defensie-uitgaven nog geen significante rol speelden in de balans van 2025.

Kredietwaardigheid en externe druk

De publicatie van deze cijfers volgt kort nadat ratingbureau Moody’s de kredietwaardigheid van België voor het eerst in 15 jaar verlaagde, van Aa3 naar A1. Het bureau uit grote zorgen over de stijgende leenkosten, de groeiende staatsschuld en de toenemende kosten van de vergrijzing.

Hoewel het risico op wanbetaling nog steeds als "laag" wordt beschouwd, is de waarschuwing aan het adres van Brussel duidelijk: de financiële houdbaarheid staat onder druk.

Bovendien staat de coalitie voor een dilemma: door het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten wordt er gedebatteerd over nieuwe, tijdelijke energiesteun voor kwetsbare huishoudens. Dergelijke maatregelen zouden de begrotingssituatie echter verder bemoeilijken.

Politieke Clash over Bezuinigingen

De cijfers hebben de spanningen binnen de regering op scherp gezet. Georges-Louis Bouchez, leider van de liberale MR, eist diepe structurele hervormingen en drastische besparingen in plaats van nieuwe belastingen.

"België wordt al decennia inefficiënt bestuurd. We moeten af van ideologische blokkades en ons focussen op hervormingen," aldus Bouchez op sociale media.

Bouchez stelt onder meer voor om het aantal politici drastisch te verminderen, de Senaat af te schaffen en te snijden in publieke diensten die volgens hem dubbel werk leveren of onderbenut worden.

Terwijl premier Bart De Wever zich voorbereidt om miljardenbezuinigingen door te drukken, benadrukt Bouchez dat lagere belastingen essentieel zijn voor economische groei. Hij verzet zich dan ook fel tegen elke vorm van belastingverhoging.

Vooruitblik

Sammy Mahdi (CD&V) probeert de gemoederen te sussen en stelt dat vooruitgang mogelijk is als alle partijen bereid zijn hun posities te heroverwegen, bijvoorbeeld door subsidies te schrappen en meer mensen aan het werk te krijgen.

Toch hangt er een schaduw over de komende begrotingsonderhandelingen, die voor het einde van de zomer moeten plaatsvinden. Met een trage economische groei en wereldwijde onzekerheid is de weg naar een sluitende begroting moeilijker dan ooit.