TÜRKİYE
6 min lezen
België en Türkiye herstarten ministeriële dialoog over veiligheid, terrorisme en migratie
Met een nieuw actieplan voor politiële samenwerking halen de twee landen de banden aan, maar Türkiye stelt ook scherpe eisen: Brussel moet terreurgroepen op eigen bodem harder aanpakken en voortvluchtigen sneller uitleveren.
België en Türkiye herstarten ministeriële dialoog over veiligheid, terrorisme en migratie
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prevot (links), begroet de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, (rechts).

In het Egmontpaleis te Brussel hebben zeven ministers uit België en Türkiye elkaar ontmoet voor de vierde bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken, Justitie en Binnenlandse Zaken. Dit hoog overleg hervat de bilaterale ministeriële dialoog na een onderbreking van tien jaar, aangezien de voorgaande editie in 2016 in Ankara plaatsvond. De bijeenkomst valt samen met het 188ste jaar van diplomatieke betrekkingen tussen beide landen.

De Belgische delegatie werd gevormd door vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot, minister van Justitie Annelies Verlinden, minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Bernard Quintin en minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt. Zij traden in overleg met hun Turkse amptgenoten: minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, minister van Justitie Akin Gürlek en minister van Binnenlandse Zaken Mustafa Ciftci.

Türkiye wees er tijdens de gesprekken op dat de circa 300.000 Turkse burgers die in België wonen en werken een cruciale menselijke en economische brug vormen, maar dat een duurzaam bondgenootschap eveneens een gezamenlijke en daadkrachtige aanpak van veiligheidsdreigingen vereist.

Politieoverleg en het Actieplan 2027-2028

Een concreet resultaat van het overleg is de ondertekening van het "Gemeenschappelijk Actieplan voor de Jaren 2027-2028" tussen de Turkse Nationale Politie en de Belgische Federale Politie. Dit actieplan stelt een versterkte operationele samenwerking vast in de strijd tegen grensoverschrijdende criminaliteit, waaronder terrorisme, georganiseerde misdaad, drugs- en wapensmokkel, mensensmokkel en mensenhandel. Het akkoord regelt snellere informatie-uitwisseling, het delen van expertise en de organisatie van gezamenlijke trainingen op het terrein.

De Belgische minister Quintin gaf aan dat de steeds internationalere werkwijze van criminele netwerken een nauwere coördinatie tussen politiediensten noodzakelijk maakt. Aan Turkse zijde gaf minister Ciftci concrete voorbeelden van grensoverschrijdende criminaliteit die rechtstreeks invloed heeft op de veiligheid.

Hij verwees naar de gebeurtenissen rond Oguz Arkaya, eigenaar van de Brusselse bakkerij Hanimeli Pastaneleri, die in juni 2026 werd bedreigd door de zogeheten Daltonlar-bende, waarna zijn woning werd getroffen door een bomsaanslag.

Ciftci onthulde dat deze bedreigingen zich zelfs uitstrekten tot naasten van een diplomaat verbonden aan het Turkse consulaat-generaal. Türkiye vermoedt dat vijf belangrijke kopstukken en leden van deze organisatie zich in België schuilhouden en heeft via Interpol en justitiële kanalen officieel om hun uitlevering verzocht.

Minister Ciftci lichtte daarnaast de resultaten toe van het Turkse veiligheidsbeleid in 2026. Turkse veiligheidsdiensten voerden in 2026 in totaal 1741 operaties uit, waarbij 625 georganiseerde misdaadcartels werden opgerold, waarvan 22 op internationaal niveau. Onder het veiligheidsdiplomatie-initiatief "Sinir Ötesi Kapan" (Grensoverschrijdende Valkuil) werden in 2026 tot dusver 714 voortvluchtigen uit 44 landen naar Türkiye teruggebracht, onder wie 170 leiders en leden van criminele organisaties, terwijl er voor 969 personen een rode kennisgeving (red notice) van kracht is.

Dringende Turkse eisen inzake antiterrorisme en uitleveringen

Het antiterrorismebeleid vormde een centraal discussiepunt tijdens de ontmoeting. De Turkse ministers deden een dringende oproep aan België om concrete maatregelen te nemen tegen terreurgroepen die vanaf Belgisch grondgebied opereren, zoals FETO, PKK, DHKP-C, MLKP en TKP-ML. Minister Ciftci benadrukte dat de grond van een bondgenoot geen toevluchtsoord mag zijn voor terroristen.

Türkiye vroeg specifieke aandacht voor de organisatie rond FETO, de groep achter de poging tot staatsgreep in 2016 die aan 253 mensen het leven kostte. Minister Gürlek drong er bij de Belgische autoriteiten op aan om mantelorganisaties, onderwijsinstellingen en maatschappelijke structuren onder de koepel van FEDACTIO nauwlettend te onderzoeken op financiële malversaties, corruptie, fraude en witwassen, en te voorkomen dat leden het asielsysteem misbruiken met valse documenten. Türkiye schat dat 33 gezochte FETO-leden zich momenteel in België bevinden.

Ten aanzien van de PKK drong Türkiye erop aan dat de organisatie niet de kans krijgt om haar zogeheten "ontbindingsretoriek" te misbruiken voor propaganda, rekrutering en financiering, en dat situaties zoals de eerdere Ariadna-beslissing worden voorkomen.

Met betrekking tot de extreemlinkse terreurgroep DHKP-C wees Türkiye op een gepland concert van de gelieerde formatie Grup Yorum op 19 december 2026 in Luik, en memoreerde minister Ciftci dat de zaak rond Fehriye Erdal aantoont dat staatsonderzoeken nooit verjaren.

Minister Gürlek en minister Ciftci brachten naar voren dat in de tien jaar tussen 2016 en 2026 geen enkel Turks uitleveringsverzoek inzake terrorismeverdachten door België is geaccepteerd; de verzoeken werden ofwel afgewezen ofwel onbeantwoord gelaten.

Türkiye drong erop aan dat internationale beschermingsmechanismen de uitlevering van personen die worden gezocht voor ernstige misdrijven niet mogen belemmeren. Verder werd beklemtoond dat het repatriëren van buitenlandse terroristische strijders (FTF's) naar hun herkomstlanden noodzakelijk blijft om te voorkomen dat ISIS (Daesh) opnieuw terrein wint.

Versterkte justitiële samenwerking en grensoverschrijdende misdaad

Naast het plenaire overleg vond er een bilaterale ontmoeting plaats tussen de ministers van Justitie Gürlek en Verlinden, waarbij Gürlek zijn Belgische collega uitnodigde voor een officieel tegenbezoek aan Türkiye.

Beide ministers onderstreepten dat een effectievere inzet van bestaande juridische instrumenten en directere communicatie tussen de ministeries van Justitie essentieel zijn voor concrete resultaten.

Minister Verlinden gaf aan dat grensoverschrijdende criminele netwerken alleen kunnen worden verstoord door de krachten tussen rechterlijke instanties te bundelen en grensoverschrijdende onderzoeken te vergemakkelijken, met volledige inachtneming van de rechtsstaat en fundamentele juridische waarborgen.

Als voorbeeld van reeds bestaande praktische samenwerking haalde minister Gürlek een operatie aan die in september werd gecoördineerd door aanklagers in de Turkse kuststad Izmir tegen een criminele organisatie die actief was in drugshandel en vanuit België opereerde.

Strategische partnerschap, migratiebeheer en economie

De Belgische delegatie onderstreepte de strategische betekenis van Türkiye voor de brede Europese veiligheidsarchitectuur. Minister Prévot wees op Türkiye's rol als NAVO-bondgenoot en diplomatieke speler met invloed in cruciale regio's, zoals de Zwarte Zee — waar het diplomatieke contacten onderhoudt met zowel Kiev als Moskou —, het Midden-Oosten (met name inzake Gaza en Syrië) en de Hoorn van Afrika.

Prévot stelde dat serieuze gesprekken over Europese veiligheid niet buiten Türkiye om kunnen gaan en wees op het potentieel om de samenwerking op het gebied van industrie, defensie, energie, innovatie en handel verder uit te diepen.

Op het vlak van migratie bespraken de bewindslieden de versterking van de administratieve en consulaire betrekkingen. Minister Van Bossuyt kwalificeerde Türkiye als een essentiële partner voor België en de Europese Unie en stelde dat een doeltreffend migratiebeleid niet ophoudt bij de EU-buitengrenzen. Zij verwelkomde de uitnodiging voor een Belgische delegatie om het Turkse migratiebeheer ter plaatse te bestuderen.

Minister Ciftci memoreerde dat Türkiye momenteel circa 3,6 miljoen buitenlanders opvangt, onder wie 2,2 miljoen Suriërs. Hij benadrukte dat Türkite zijn grens- en maritieme bewaking aanzienlijk heeft versterkt om mensensmokkelnetwerken op te rollen en illegale migratie te stoppen.

Ciftci riep op tot grotere internationale solidariteit, een eerlijkere lastenverdeling met de EU, hogere hervestigingsquota, ondersteuning van vrijwillige terugkeer en een constructieve aanpak van de visumproblemen waarmee Turkse burgers worden geconfronteerd.