De gemeente Eindhoven en Defensie hebben officieel hun excuses aangeboden voor de nasleep van de Herculesramp van dertig jaar geleden. Tijdens de herdenking op Vliegbasis Eindhoven werd stilgestaan bij het grote leed, de langdurige onzekerheid en de fouten die na de crash zijn gemaakt.
De vliegramp op Vliegbasis Eindhoven
Op 15 juli 1996 keerde een Belgisch militair C-130 Hercules-transportvliegtuig terug van een concertreeks in de Italiaanse stad Modena. Aan boord bevonden zich 41 inzittenden: de vierkoppige Belgische bemanning en 37 muzikanten van het fanfarekorps van de Koninklijke Landmacht.
Iets na 18:00 uur ging het tijdens de landingsprocedure mis toen een zwerm vogels (spreeuwen) in de motoren vloog. De piloten maakten op lage hoogte een doorstart, maar deze mislukte. Het toestel stortte neer naast de landingsbaan en er brak direct brand uit.
Hoewel bijna iedereen de eerste klap overleefde, kwam de hulpverlening door miscommunicatie veel te langzaam op gang. De brandweer begon met blussen, maar wist niet dat er behalve de bemanning ook nog passagiers in het vrachtruim zaten.
Voor de inzittenden bleek het onmogelijk om de nooddeuren van het brandende vliegtuig te openen. Pas twintig minuten na de crash werden de leden van het fanfarekorps ontdekt. Voor 34 van de 41 inzittenden kwam de hulp te laat; zij kwamen grotendeels om door verstikking.
Chaos en een opgelegd spreekverbod
De nasleep van de ramp liet diepe sporen na bij de zeven overlevenden, nabestaanden en hulpverleners. Nicole Adams (destijds een 23-jarige conservatoriumstudente) liep zware brandwonden op en raakte in kritieke toestand.
Haar ouders kregen in de chaos van Defensie te horen dat zij was overleden omdat ze was verwisseld met iemand anders. Pas een dag later hoorden zij dat hun dochter nog leefde. Adams moest na de ramp opnieuw leren praten en bewegen en revalideert nog altijd.
Tegelijkertijd bleven betrokkenen tientallen jaren met grote vragen achter. Hulpverleners die bij de bergingswerkzaamheden betrokken waren, kregen destijds een strikt spreekverbod opgelegd en mochten niet over de gebeurtenis praten. Hierdoor kregen zij, net als de overlevenden en nabestaanden, niet de duidelijkheid, erkenning en steun die zij nodig hadden.
Officiële excuses tijdens herdenking
Tijdens de herdenking op de vliegbasis sprak de Eindhovense burgemeester Jeroen Dijsselbloem namens de gemeente zijn spijt uit over de gang van zaken. Hij benoemde specifiek de grote onzekerheid waarin de families achterblijven en het opgelegde spreekverbod voor hulpverleners. "Het is juist belangrijk dat we er met elkaar over praten", aldus de burgemeester.
André Steur, Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten, maakte excuses namens Defensie. Hij gaf aan dat de periode na de ramp zwaar is geweest door de vele vragen die bleven bestaan en dat betrokkenen destijds niet de steun en erkenning hebben gekregen die nodig was.
De slachtoffers werden herdacht met toespraken van nabestaanden, het leggen van bloemstukken door overlevenden en een moment van stilte. Precies om 18.03 uur, het tijdstip van de crash, vloog een militair vliegtuig over als eerbetoon. Ook in Modena, waar een monument voor de muzikanten staat, werd in samenwerking met de gemeente en het Nederlandse consulaat een ceremonie gehouden.
