Begin 2029 vertrekt de eerste Belgische rover ooit naar de maan. Het robotwagentje, genaamd LUVMI-M, is ontworpen en gebouwd door het Belgische ruimtevaartbedrijf Space Applications Services (SpaceApps) uit Zaventem.
De wagen reist mee aan boord van de onbemande MK1-maanlander van het Amerikaanse Blue Origin naar de zuidpool van de maan. Volgens SpaceApps gaat het om de eerste volledig operationele commerciële maanrovermissie van een Europees bedrijf, wat een belangrijke mijlpaal markeert voor de Belgische ruimtevaartindustrie.
Oven op wielen uit Zaventem
De LUVMI-M heeft ongeveer de omvang van een inbouwoven op wielen. Het wagentje weegt zelf 20 kilogram en heeft de capaciteit om nog eens 20 kilogram aan wetenschappelijke instrumenten mee te nemen.
Omdat het maanoppervlak uit los maanzand (regoliet) bestaat, is de rover uitgerust met speciale wielen die voorkomen dat hij wegzakt en waarmee hij hellingen op- en af kan rijden. Het wagentje zal na de landing volledig worden bestuurd vanuit het controlecentrum van SpaceApps in Zaventem.
In april passeerde de LUVMI-M al een eerste grote testfase toen hij succesvol rondreed op een nagebouwd maanlandschap van het Europese ruimtevaartagentschap ESA in Keulen. In een volgende testfase onderzoekt het bedrijf of de rover bestand is tegen de trillingen tijdens de lancering en de extreme temperaturen op de zuidpool van de maan.
Wetenschappelijk onderzoek op de zuidpool
Op de zuidpool van de maan krijgt de LUVMI-M een uitgebreid wetenschappelijk takenpakket. De rover gaat op zoek naar vluchtige stoffen zoals waterijs en helium-3, brengt de geologische eigenschappen van het regoliet in kaart en meet seismische activiteit.
Daarnaast worden plasmafysica en interacties tussen deeltjes bestudeerd. Ook dient de missie als een demonstratie voor nieuwe technologieën op het gebied van navigatie en communicatie.
Maanonderzoek als commerciële dienst
De missie wordt volledig commercieel gefinancierd, zonder dat een ruimtevaartagentschap de missie- of operatiekosten voor zijn rekening neemt. Wel werd de ontwikkeling van de LUVMI-M gedeeltelijk financieel ondersteund door de ESA. Hoeveel SpaceApps betaalt voor het vliegticket bij Blue Origin, houdt het bedrijf geheim.
SpaceApps wil met deze missie maanonderzoek als een dienst aanbieden. Hierdoor kunnen bedrijven, universiteiten, onderzoekers en andere organisaties experimenten of instrumenten op de rover installeren en de verzamelde gegevens gebruiken, zonder zelf een complete maanmissie te hoeven ontwikkelen. Op termijn wil SpaceApps de LUVMI-M verhuren of zelfs volledige rovers verkopen voor eigen missies.
Volgens CEO Richard Aked is de LUVMI-M niet alleen een showcase van Belgische technologie, maar ook een belangrijke opstap naar duurzame wetenschappelijke en industriële activiteiten op de maan. Het bedrijf mikt op vervolgmissies om de twee jaar, waarbij de rovers steeds meer autonomie en robotische mogelijkheden krijgen.
Hindernissen en vertrouwen in Blue Origin
Voor het transport naar de maan werkt SpaceApps samen met Blue Origin, het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf van Amazon-oprichter Jeff Bezos. Lanceringspartner Blue Origin staat echter nog voor enkele grote uitdagingen. De New Glenn-raket, die alles moet lanceren, ontplofte in mei 2026 tijdens een motortest op het lanceerplatform, wat leidde tot vertragingen in de maanplannen van de NASA.
De raket heeft tot dusver slechts twee succesvolle vluchten achter de rug; bij de derde poging mislukte het om een kostbare satelliet in de juiste baan te krijgen, waarna deze neerstortte en verbrandde in de dampkring. Bovendien heeft de MK1-maanlander zelf nog nooit gevlogen.
Ondanks deze incidenten heeft SpaceApps alle vertrouwen in een goede afloop. Projectmanager en ruimtevaartingenieur Simon Vanden Bussche benadrukt dat mislukte lanceringen horen bij het ontwikkelen van nieuwe raketten, zoals dat in het begin ook bij SpaceX het geval was.
Mislukkingen bieden leerkansen en het feit dat de NASA recent belangrijke maanmissies aan Blue Origin heeft toegewezen, toont aan dat ook zij vertrouwen hebben in de capaciteiten van het bedrijf.
