Het Europees Parlement is deze week het toneel van scherpe politieke confrontaties. Terwijl linkse fracties de Europese Volkspartij (EVP) beschuldigen van het blokkeren van debatten over de humanitaire crisis in Gaza, laaide tijdens een discussie over de staat van de grondrechten ook de verdeeldheid over migratie en vrijheid van meningsuiting op.
Beschuldigingen aan het adres van Von der Leyen
De Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D) heeft de politieke groep van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, de EVP, openlijk beschuldigd van sabotage. Volgens S&D-fractievoorzitter Iratxe García Pérez heeft de EVP een debat over de "menselijke kosten" van de oorlog in Gaza tegengehouden.
García Pérez stelt dat de Europese Unie tekortschiet in haar antwoord op de crisis. "De Europese Unie heeft iedereen in de steek gelaten," verklaarde de Spaanse politica. Ze wees daarbij op het stijgende dodental in Gaza, het geweld op de Westelijke Jordaanoever en de escalatie in Libanon.
De S&D-fractie pleit inmiddels voor een meerderheid om de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël op te schorten en dringt aan op een gemeenschappelijk Europees wapenembargo.
Debat over Grondrechten onder Druk
Tegelijkertijd debatteerde het parlement over het jaarlijkse rapport over de grondrechten in de EU (2024-2025). Rapporteur Anna Strolenberg (Groenen) waarschuwde dat grondrechten "niet onderhandelbaar" zijn.
Ze uitte haar zorgen over de opkomst van zowel antisemitisme als islamofobie in Europa. "In een samenleving waar mensen worden uitgesloten om wie ze liefhebben of hoe ze bidden, is het uiteindelijk voor niemand meer veilig," aldus Strolenberg.
Europees Commissaris voor Justitie Michael McGrath sloot zich hierbij aan en noemde grondrechten de "essentie van het Europese project." Hij benadrukte dat de Commissie alle beschikbare middelen inzet om deze rechten te beschermen tegen moderne dreigingen, variërend van discriminatie tot digitale risico's.
Politieke Polarisatie
De discussie bracht echter een diepe kloof in het parlement aan het licht:
Linkse partijen: Bekritiseerden het grondrechtenrapport omdat het te weinig aandacht zou besteden aan de situatie van de Palestijnen en de schendingen van mensenrechten in Gaza.
Rechtse en extreemrechtse groepen: Richtten hun pijlen juist op het migratiebeleid. Zij stelden dat de EU-instellingen meer oog hebben voor de rechten van migranten dan voor die van de eigen Europese burgers. Ook uitten zij felle kritiek op de groeiende moslimbevolking in Europa en de beperking van de vrijheid van meningsuiting.
Naast de discussies over Gaza en migratie klonken er bredere zorgen over de uitholling van de democratie binnen de lidstaten zelf, waarbij sprekers wezen op de afnemende persvrijheid, de verzwakking van het maatschappelijk middenveld en de aantasting van de onafhankelijke rechtspraak in bepaalde delen van de Unie.
