De informele bijeenkomst wordt voorgezeten door de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, en georganiseerd door de president van Cyprus, Nikos Christodoulides, aangezien Cyprus momenteel het voorzitterschap van de Raad bekleedt en dit tot 30 juni 2026 zal blijven doen.

Begin vorige maand trof een drone, waarschijnlijk gelanceerd vanuit Libanon door Hezbollah, een bondgenoot van Iran, een Britse militaire basis op het eiland. Talrijke EU-bijeenkomsten op Cyprus zijn onlangs afgelast vanwege veiligheidsoverwegingen.

Geopolitiek landschap en reactie van de EU

De EU-leiders zullen de situatie in Iran en het Midden-Oosten bespreken, die de EU voor aanzienlijke uitdagingen stelt. Zij zullen ingaan op de rol van Europa bij de-escalatie en vredesinspanningen, de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz, en de gevolgen van de hoge prijzen voor fossiele brandstoffen, evenals de instrumenten waarover de EU beschikt.

De leiders zullen ook beraadslagen over het meerjarig financieel kader voor 2028-2034, waarbij de nadruk ligt op de langetermijnbegroting van de EU, met name wat betreft het afstemmen van de ambities van de EU op passende financieringsniveaus.

Daarnaast zullen zij spreken over de uitvoering van de besluiten die zijn genomen tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad op 19 maart 2026, met name wat betreft energiekwesties.

Veiligstellen van de Hormuz

Een andere delicate kwestie betreft de mogelijke militaire betrokkenheid van EU-landen bij het handhaven van de veiligheid in de Straat van Hormuz.

Het is duidelijk dat geen enkel EU-land hier op dit moment toe bereid is, gezien de aanzienlijke veiligheidsrisico's. Niettemin overweegt een aanzienlijk aantal landen, waaronder Nederland, een mogelijke missie voor wanneer de omstandigheden zich normaliseren.

Het onderwerp zal tijdens het diner van vanavond in de haven van Agia Napa grondig worden besproken.