In een gesprek met Anadolu omschreven de Belgische Europarlementariërs Rudi Kennes en Marc Botenga het besluit als “een schandaal“ en “een absolute schande“, waarbij ze waarschuwden dat het de geloofwaardigheid van de Unie op het gebied van mensenrechten ondermijnt.

Hun opmerkingen kwamen nadat Kaja Kallas, hoofd van het buitenlands beleid van de EU, dinsdag bevestigde dat de lidstaten geen consensus hadden bereikt over het opschorten of gedeeltelijk opschorten van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël.

Na afloop van een vergadering van de Raad Buitenlandse Zaken zei Kallas dat er discussies waren gevoerd over meerdere voorstellen, waaronder een volledige opschorting van de overeenkomst, een gedeeltelijke opschorting en mogelijke handelsbeperkingen gericht op goederen afkomstig uit Israëlische nederzettingen.

Ze bevestigde echter dat geen van de voorstellen voldoende steun kreeg onder de 27 lidstaten, waarbij ze opmerkte dat terwijl verschillende landen de kwestie aan de orde stelden, andere zich er expliciet tegen verzetten.

Ze voegde eraan toe dat de besprekingen over deze kwestie tijdens komende bijeenkomsten zullen worden voortgezet, wat erop wijst dat het onderwerp binnen de Unie politiek gevoelig blijft.

Diepe verdeeldheid onder de lidstaten

Het debat heeft de al lang bestaande verdeeldheid binnen de Europese Unie over haar beleid ten aanzien van Israël aan het licht gebracht, met name in het licht van de aanhoudende oorlog in Gaza, de uitbreiding van de Israëlische aanvallen in Libanon en het bezettingsbeleid in de bezette Westelijke Jordaanoever.

Spanje, Ierland en Slovenië behoren tot de meest uitgesproken voorstanders van een herziening of opschorting van delen van de overeenkomst tussen de EU en Israël, waarbij zij verwijzen naar wat zij omschrijven als een snel verslechterende humanitaire situatie in de regio.

Ondanks de toenemende politieke druk hebben EU-functionarissen tot nu toe afgezien van het nemen van collectieve strafmaatregelen tegen Israël, wat de interne verdeeldheid en de uiteenlopende prioriteiten op het gebied van buitenlands beleid binnen de Unie weerspiegelt.

Andere lidstaten, waaronder Duitsland en Italië, hebben zich krachtig tegen opschorting verzet, met het argument dat het in stand houden van diplomatieke en economische kanalen essentieel is voor de dialoog en de regionale stabiliteit.

“Wij hebben een ander standpunt dan Spanje, omdat hun aanpak niet de juiste weg lijkt te zijn. Ons standpunt is identiek aan dat van Duitsland,” zei minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani.

‘Ze zouden zich moeten schamen voor hun houding’

“Het is eigenlijk een schandaal, maar als lid van het Europees Parlement ben ik aan dit soort dingen gewend”, zei Kennes. Hij benadrukte dat de EU het risico loopt internationaal aan geloofwaardigheid in te boeten vanwege wat hij omschreef als dubbele moraal in haar buitenlands beleid.

Hij waarschuwde ook dat het huidige beleid op lange termijn gevolgen zou hebben voor de mondiale reputatie van de EU.

“Ze zouden zich moeten schamen voor deze houding, want ze schenden niet alleen … dit internationaal recht, maar leggen ook een last op de schouders van toekomstige generaties in Europa, die verantwoording zullen moeten afleggen voor wat er vandaag niet gebeurt,” zei Kennes.

Toen hem werd gevraagd waarom de EU-leiders niet waren overgegaan tot opschorting, zei Kennes dat dit een weerspiegeling was van “pure machtspolitiek” en externe druk. “Ik denk dat er een grote lobby is, en dat ze niet over hun eigen schaduw heen kunnen stappen,” zei hij.

“Als je Kaja Kallas heet, als je (Ursula) von der Leyen heet, hoe … kun je je kinderen dan welterusten kussen, wetende dat je medeplichtig bent aan dit soort genocide.”

‘Absolute schande’

Botenga had ook scherpe kritiek op het standpunt van de EU en zei dat de Unie niet in overeenstemming met haar verkondigde waarden handelde. “Het is een absolute schande,” zei Botenga tegen Anadolu.

“De Europese Commissie heeft aangekondigd dat ze sancties gaat opleggen aan de Biënnale van Venetië omdat daar Russische kunstenaars te gast zijn, maar ze is niet in staat sancties op te leggen aan Israël, dat dorpen in Libanon verwoest, dat … etnische zuiveringen pleegt in Palestina, en dat ook in Irak cultureel erfgoed heeft gebombardeerd.”

Hij stelde dat de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël, die officieel gebaseerd is op eerbiediging van de mensenrechten, door de huidige ontwikkelingen wordt ondermijnd.

“Het is een absoluut schandaal dat de Europese Unie niet opkomt, niet alleen voor haar eigen principes, want officieel is dit partnerschap gebaseerd op mensenrechten, en het partnerschap met Israël is duidelijk een leugen,” zei hij.

Botenga beschuldigde de EU-lidstaten er verder van dat ze zich buiten het kader van de internationale rechtsorde plaatsen door niet te reageren op vermeende schendingen.