Belgisch minister van Defensie Theo Francken (N-VA) heeft tijdens een meerdaags werkbezoek aan de Verenigde Staten de banden met Washington aangehaald. De missie stond in het teken van twee urgente prioriteiten: het aantrekken van de Amerikaanse defensie-industrie naar België en het bezweren van de diplomatieke spanningen binnen de NAVO.
België als productiehub voor raketten
Francken bezocht het Pentagon voor gesprekken met hoge defensiefunctionarissen en sprak bij de invloedrijke denktank Atlantic Council. Zijn boodschap was helder: de Europese munitievoorraden zijn door de recente militaire operaties zorgwekkend laag en de industriële capaciteit moet versneld worden uitgebreid. "We hebben niet de luxe om 'nee' te zeggen tegen Amerikaanse bedrijven die in Europa willen coproduceren," aldus de minister.
Tijdens de gesprekken deed Francken een concreet aanbod om de Belgische industrie direct te betrekken bij de productie van raketten die België reeds bij Amerikaanse leveranciers heeft besteld. Hij riep zowel Amerikaanse als Europese bedrijven op om hun investeringen naar België te sturen.
"Iedereen is welkom. We zijn niet kieskeurig," verklaarde hij, waarbij hij benadrukte dat een sterke defensie-industrie noodzakelijk is om de stijgende budgetten — die op termijn kunnen groeien naar 3,5% of zelfs 5% van het bbp — efficiënt te besteden.
De trans-atlantische 'huwelijkscrisis'
Op politiek vlak reageerde Francken op de aanhoudende kritiek van de Amerikaanse president Donald Trump, die de NAVO recent bestempelde als een "papieren tijger" en Europese bondgenoten verweet zich te afzijdig te houden van het conflict in Iran.
Francken erkende op de nieuwszender CNN dat de trans-atlantische relatie zich in een "huwelijkscrisis" bevindt, gekenmerkt door frustratie en onbegrip, maar hij verdedigde de alliantie fel.
"Zeggen dat de NAVO een papieren tijger is, is simpelweg niet waar," stelde de minister. Hij wees op de toegenomen Europese inspanningen en het succes van de eerdere top in Den Haag. Hoewel hij de retoriek van Trump als "brutaal" omschreef, ziet Francken geen praktische signalen voor een Amerikaanse terugtrekking.
Hij waarschuwde echter dat interne verdeeldheid enkel gunstig is voor het Kremlin: "Elke keer dat we ruziemaken binnen de NAVO, drinkt Vladimir Poetin champagne."
Blik op Ankara en de Straat van Hormuz
Met het oog op de komende NAVO-top in Ankara op 7 en 8 juli, benadrukte Francken dat alle ogen op Türkiye gericht zullen zijn. Terwijl de VS aandringen op hogere uitgaven, waarschuwde de minister dat een gebrek aan industriële paraatheid kan leiden tot explosieve kosten en lange levertijden.
Daarnaast bevestigde hij het Belgische engagement voor de maritieme veiligheid in de regio rond Iran. Zodra de omstandigheden een stabiel staakt-het-vuren toelaten, is België bereid bij te dragen aan een Europese missie ter beveiliging van de Straat van Hormuz. In afwachting daarvan is de mijnenjager 'Primula', een schip met gespecialiseerde expertise, reeds verplaatst van de Oostzee naar het oostelijke Middellandse Zeegebied.
Ondanks de wrijvingen over de militaire strategie — waarbij ook de Duitse kanselier Friedrich Merz zich kritisch uitliet over het gebrek aan een duidelijke exitstrategie in het Midden-Oosten — blijft Francken geloven in een sterke alliantie. "America First begrijp ik, maar America Alone zou een historische vergissing zijn. We hebben bondgenoten nodig."
