De Europese Commissie heeft onderhandeld over een geheime overeenkomst om gevoelige persoonsgegevens te delen met de Israëlische politie, ondanks interne juridische waarschuwingen dat de overeenkomst in strijd zou kunnen zijn met het internationaal recht en Palestijnen in gevaar zou kunnen brengen, zo blijkt uit een nieuw rapport van de burgerrechtenorganisatie Statewatch, gepubliceerd door Novara Media.
De ontwerpovereenkomst, waarover oorspronkelijk werd onderhandeld met het Europese politiebureau Europol, zou de uitwisseling van biometrische gegevens, genetische informatie, locatiegegevens, politieke opvattingen en persoonlijke gegevens mogelijk maken.
Uit kritisch onderzoek blijkt dat de onderhandelingen over de overeenkomst zijn voortgezet, ondanks een uitspraak uit 2022 van de Juridische Dienst van de Raad van de EU, waarin het voorstel juridisch onhoudbaar werd geacht.
De dienst waarschuwde dat de overeenkomst het risico met zich meebrengt dat de illegale bezetting van Palestijnse gebieden door Israël wordt gelegitimeerd en dat het recht op zelfbeschikking van het Palestijnse volk zou worden ondermijnd.
Uitzonderingen veel te vaag
Er is bezorgdheid geuit over mogelijk misbruik van gegevens die worden verzameld door EU-politiemissies die actief zijn op de Westelijke Jordaanoever en in de stad Rafah in de Gazastrook. Deskundigen waarschuwen dat de informatie, indien deze aan de Israëlische autoriteiten wordt overgedragen, zou kunnen worden ingevoerd in bestaande militaire surveillancesystemen die tegen de Palestijnse bevolking worden ingezet.
“De gegevens die via de overeenkomst worden doorgegeven, zouden kunnen worden gebruikt als inlichtingen ter ondersteuning van beslissingen om Palestijnen aan te vallen en te doden,” zei juridisch deskundige Eitan Diamond tegen Novara Media. “De EU zou het risico lopen mensen willekeurig van hun vrijheid te beroven en hen bloot te stellen aan systematische mishandeling onder helse omstandigheden in detentie.”
De Palestijnse advocaat Raji Sourani veroordeelde de onderhandelingen en zei tegen Novara Media dat “de beoogde samenwerking geworteld is in de racistische koloniale mentaliteit van Europa en zich keert tegen ons Palestijnen, de slachtoffers van genocide.”
Hoewel in de ontwerptekst werd geprobeerd het gebruik van gedeelde gegevens in de bezette gebieden uit te sluiten, bevatte deze ruime uitzonderingen voor “onmiddellijk levensgevaar” en de preventie of vervolging van algemene misdrijven. Europese juristen noemden de uitzonderingen veel te vaag.
“Zeer zorgwekkend”
De onderhandelingen bouwen voort op een beperktere regeling uit 2018 waarin het delen van persoonsgegevens en de bezette gebieden expliciet waren uitgesloten. Critici zeiden dat het voortdurende streven van de Commissie naar de uitgebreide overeenkomst in strijd is met haar eigen diplomatieke beleid en voorbijgaat aan recente uitspraken van internationale rechtbanken.
Douwe Korff, een rechtsgeleerde verbonden aan de Yale University, noemde het standpunt van de Commissie “zeer zorgwekkend” en wees op het risico van het delen van gevoelige informatie met een staat die “op geloofwaardige wijze wordt beschuldigd van genocide en andere misdaden”.
Sinds oktober 2023 zijn volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza 73.389 Palestijnen omgekomen en 174.266 anderen gewond geraakt als gevolg van een Israëlische genocide.
Ondanks een in oktober 2025 ondertekend staakt-het-vuren zijn de Israëlische aanvallen in Gaza doorgegaan, wat heeft geleid tot nog meer slachtoffers en schade aan de infrastructuur.
