Uit een afzonderlijke interne evaluatie, opgesteld door het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken en eveneens ingezien door Reuters, bleek dat sociale-media-accounts die banden hadden met Israël en de Amerikaanse MAGA-beweging “vijandige verhalen” over de rellen verspreidden, waarbij ze een verband legden met radicaal islamisme en migratie.

In een andere analyse stelde de Europese Unie vast dat een geheim Russisch netwerk, bekend als “Operation Overload”, video’s verspreidde waarin het zich voordeed als westerse mediakanalen om een Frans publiek te bereiken; in sommige video’s werd ten onrechte beweerd dat migranten demonstranten hadden verkracht of dat er terroristische aanslagen op handen waren.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde niet op een verzoek om commentaar. In augustus verwierp woordvoerster Maria Zakharova van het ministerie beschuldigingen van een Franse overheidswaakhond dat Rusland desinformatie zou verspreiden over de Franse verkiezingen van 2027, en zei dat dit “niet het laatste verzinsel zou zijn dat de autoriteiten zullen gebruiken om de publieke opinie te manipuleren”, aldus Reuters.

“Kansen om nationale regeringen te ondermijnen”

Vorige maand braken er in steden in heel Frankrijk rellen uit toen demonstraties tegen stijgende kosten van levensonderhoud en verslechterende openbare diensten uit de hand liepen, wat leidde tot een van de ergste geweldsuitbarstingen die het land in decennia heeft meegemaakt.

"Dergelijke gebeurtenissen bieden kansen om nationale regeringen te ondermijnen, angst en verdeeldheid aan te wakkeren en de publieke opinie in de aanloop naar verkiezingen te beïnvloeden,” aldus het EU-document met beperkte verspreiding, opgesteld door desinformatiedeskundigen binnen de diplomatieke dienst van de Unie.

Er werd geen bewijs gevonden dat Moskou of andere actoren de protesten hadden aangewakkerd of geëscaleerd; de activiteiten werden omschreven als “het opportunistisch uitbuiten van onrust”.

Posts van Israëlische, Russische en MAGA-accounts

Uit de analyse van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken bleek dat de tien meest bekeken X-berichten over de onrust uit “pro-Russische kringen” tussen 16 en 18 oktober 2,8 miljoen keer werden bekeken.

Maar die cijfers vielen in het niet bij het aantal weergaven van X-berichten over de rellen afkomstig van accounts die gelinkt zijn aan Israëlische functionarissen en influencers en aan de MAGA-beweging.

De 10 meest bekeken berichten van Israëlische functionarissen, overheidsaccounts, mediakanalen en influencers werden in dezelfde periode meer dan 35 miljoen keer bekeken, aldus het Franse rapport.

De tien meest bekeken X-berichten over de onrust in Frankrijk van aan MAGA gelieerde functionarissen, mediakanalen en influencers werden tussen 16 en 18 oktober meer dan 49 miljoen keer bekeken, aldus het rapport van het Franse ministerie.

Inspanning om regeringen in slecht licht te zetten

Volgens het EU-rapport richt “Operation Overload” – die sinds september 2023 actief is – zich op westerse “publieke figuren, instellingen en mediakanalen” om “deze entiteiten en hun steun aan Oekraïne in diskrediet te brengen en tegelijkertijd inhoud te promoten die aansluit bij Russische belangen.”

“De operatie maakt en plaatst video's die op nieuwsberichten lijken, gebruikt AI om de stemmen van deskundigen te klonen, vervalst krantenkoppen en manipuleert afbeeldingen”, aldus een ander instituut, dat eraan toevoegde dat de operatie “van land naar land verschuift om crises en debatten uit te buiten”.

De Franse waakhond voor desinformatie, Viginum, publiceerde in 2024 een gedetailleerd rapport over Overload en soortgelijke Russische operaties, en Franse functionarissen hebben verklaard dat deze weer de kop opsteken tijdens protesten, verkiezingen of andere gelegenheden om Frankrijk in diskrediet te brengen.