Een grootschalige hack bij de rechtse Duitse politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) heeft een enorme hoeveelheid interne communicatie en gevoelige gegevens op straat gelegd. Het datalek, dat voor het eerst werd gemeld door de krant Bild en vervolgens door de partij is bevestigd, omvat ruim 421.000 e-mails met een totale omvang van 281 gigabyte.

De documenten dateren uit de periode tussen 2014 en 12 september 2026. Onder de getroffen accounts bevinden zich e-mailadressen van prominente figuren, zoals partijleider Alice Weidel en oprichter en erevoorzitter Alexander Gauland. Een woordvoerder van de AfD liet weten dat de daders via een hostingprovider data hebben gekopieerd van een beperkt aantal accounts, waarvan de meeste al jaren niet meer in gebruik zouden zijn.

Volgens het opinieblad Stern bevat het lek zo'n 49.000 documenten met bijlagen, waaronder bankafschriften, kopieën van identiteitsbewijzen en geheime ledenlijsten. De hackers hebben inmiddels bijna 60.000 e-mails online gezet die doorzoekbaar zijn op trefwoorden en gecategoriseerd zijn van licht wangedrag tot mogelijke strafbare feiten of geweld.

De actie is opgeëist door een anoniem Amerikaans collectief, waarvan een van de leden in een interview met Die Zeit aangaf van Oekraïense afkomst te zijn. Volgens deze hacker was het doel om corruptie aan te kaak te stellen en durft de Duitse staat uit angst geen verbodsprocedure tegen de AfD te starten.

De partij zelf weigert inhoudelijk te reageren, heeft strafaangifte gedaan en benadrukt dat het gebruik van de gehackte data neerkomt op het goedpraten van een misdrijf. Ook stelt de AfD dat niet alle gelekte stukken authentiek hoeven te zijn.

Tegenstrijdigheden rond illegale Zwitserse donaties

Onderzoeksjournalisten van onder meer NDR, WDR, SZ en Tagesschau spitten het databestand uit en stootten op onthullingen die een nieuw licht werpen op een oud donatieschandaal rond Alice Weidel. In de zomer van 2017 ontving haar Kreisverband Bodenseekreis 132.000 euro, verdeeld over 18 tranches, van een Zwitserse farmaceut.

Omdat deze giften in delen werden overgemaakt via een tussenpersoon en afkomstig waren van buiten de EU, ging het om illegale partijfinanciering. Toen het schandaal in 2018 aan het licht kwam, beweerde Weidel dat zij pas weken later van de betalingen hoorde en niet betrokken was bij het dagelijkse financiële beheer van de campagne.

Nieuw opgedoken e-mails uit juli 2017 weerspreken die lezing. In een mail schreef Weidel aan twee vertrouwelingen dat er donaties aan haar waren toegezegd voor haar socialemediacampagne op Facebook. Zij vroeg haar collega's om het account twee keer per week te controleren en een eigen verkiezingsaccount aan te maken waar zij persoonlijk toegang toe zou krijgen. Slechts vier dagen na dit bericht startte de overmakingsserie met de omschrijving "Wahlkampfspende Alice Weidel Social Media".

Hoewel het geld later bleek te komen van de Zwitserse vastgoedmiljonair Henning Conle junior, bewijzen de e-mails geen directe afspraak tussen Weidel en Conle. Het Openbaar Ministerie van Konstanz seponeerde de strafzaak in 2021 wegens gebrek aan bewijs, al moest de partij wel een boete van bijna 400.000 euro betalen aan de Bundestaag.

Juristen wijzen erop dat eventuele nieuwe strafrechtelijke stappen moeilijk worden door verjaring en een mogelijk verbod op het gebruik van illegaal verkregen gehackte data (Verwertungsverbot). Een woordvoerder van Weidel liet weten dat zij haar eerdere verklaringen niet herroept en dat zij de specifieke betalingen uit Zwitserland niet had verwacht.

Interne zorgen om extremisme en machtsverschuivingen

Uit de gelekte correspondentie die door Die Welt en Focus naar buiten is gebracht, blijkt voorts hoe Weidel zich in de periode 2015-2016 nog ernstig zorgen maakte over extremistische elementen binnen de AfD.

Zo schreef ze dat de partij kiezers in het westen verloor door banden met Pegida en de extreemrechtse NPD in het oosten, en merkte ze op dat "onze grootvaders zich in hun graf omdraaien" omdat de AfD geen afstand nam van gestoorde leden.

Uitspraken van de Thüringse AfD-leider Björn Höcke over "Afrikaanse voortplanters" die "Europese zelfverloochenaars" vervangen, noemde ze ronduit racistisch en problematisch, net als zijn kritiek op het Holocaustmonument en zijn gebruik van nazi-terminologie. Inmiddels staat Weidel juist op goede voet met Höcke, wiens radicale vleugel over de jaren heen steeds machtiger is geworden binnen de partij.

De mails leggen ook andere interne twisten bloot. Zo probeerde Weidel in het verleden tevergeefs partijgenoot Maximilian Kneller te laten rooien nadat hij haar in grove bewoordingen had beledigd; Kneller heeft inmiddels zitting in het partijbestuur.

Daarnaast tonen de stukken hoe de partij omgaat met extreemrechts wangedrag. In Noordrijn-Westfalen werd gecorrespondeerd over de verkoop van hakenkruisvlaggen en drugs bij een informatiestand in Bottrop, evenals over een afdelingsvoorzitter in Lippe die een kerstkaart verstuurde met een hakenkruis en de nazigroet "Heil Hitler".

Een ander lid dat het aantal slachtoffers van de Holocaust onrealistisch noemde, kreeg slechts een berisping en overleed in 2023 voordat een uitzettingsprocedure werd afgerond, terwijl een lid dat nazivlaggen wilde verkopen uiteindelijk pas werd geroyeerd vanwege achterstallige contributie.

Politieke en juridische gevolgen voor de AfD

De onthullingen hebben het debat over een officieel verbod op de AfD in Duitsland opnieuw doen oplaaien. De binnenlandse veiligheidsdienst BfV beschouwt de partij reeds als deels extreemrechts en ziet vreemdelingenhaat, racisme en antisemitisme als wijdverbreid.

Hoewel de veiligheidsdienst zelf geen e-mailaccounts mag hacken, stellen juristen dat de gehackte informatie wel mag worden ingezet in een verbodsprocedure. De e-mails kunnen dienen als bewijs dat de partijtop op de hoogte was van extreemrechtse uitwassen, maar verzuimde hier daadkrachtig tegen op te treden.

Aan de andere kant bevatten de documenten ook passages die de partijtop juist zouden kunnen ontlasten, omdat ze laten zien dat er pogingen zijn ondernomen om extremisten aan te pakken. Het volledige onderzoek naar de honderdduizenden documenten door Duitse journalisten zal naar verwachting nog maanden in beslag nemen.