Paus Leo XIV is maandag aangekomen in Algerije voor het begin van een historische elfdaagse rondreis door vier Afrikaanse landen. De reis, die in het teken staat van vrede en de spirituele wortels van de paus, wordt overschaduwd door een felle diplomatieke aanvaring met de Amerikaanse president Donald Trump over de oorlog tussen de VS, Israël en Iran.
Bij zijn aankomst in Algiers bracht de paus, de eerste in de Verenigde Staten geboren kerkvader, direct een krachtige boodschap tegen "neokoloniale tendensen" en schendingen van het internationaal recht.
Tijdens een toespraak bij het monument voor de Algerijnse martelaren verbond hij de huidige roep om vrede aan de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd. "God verlangt vrede voor elke natie; een vrede die niet slechts de afwezigheid van conflict is, maar een uitdrukking van gerechtigheid en waardigheid," aldus de paus.
"Niet bang voor de regering-Trump"
De reis vindt plaats tegen de achtergrond van een groeiend conflict tussen het Vaticaan en het Witte Huis. President Trump haalde dit weekend scherp uit naar Leo XIV en noemde hem een "zeer links persoon" die zich meer als politicus dan als paus zou gedragen.
Trump suggereerde dat de paus moest stoppen met het "bedienen van radicaal-links" en bekritiseerde diens standpunt over de oorlog in het Midden-Oosten.
Aan boord van het pauselijke vliegtuig reageerde Leo XIV kalm maar beslist op de uithalen. "Ik ben niet bang voor de regering-Trump en ik ben niet bang om de boodschap van het evangelie luid en duidelijk te verkondigen," zei hij tegen verslaggevers.
Hij benadrukte dat zijn oproepen tot vrede en verzoening geworteld zijn in het geloof en niet in politieke opportuniteit. "Wij zijn geen politici. Maar ik geloof in de boodschap van het evangelie als vredestichter."
In de voetsporen van Sint-Augustinus
Voor paus Leo XIV heeft het bezoek aan Algerije ook een diepe persoonlijke en spirituele betekenis. Als lid van de orde van de Augustijnen beschouwt hij de vijfde-eeuwse kerkvader Sint-Augustinus — die werd geboren en stierf in het huidige Algerije — als zijn grote inspiratiebron.
Dinsdag reist de paus naar Annaba (het oude Hippo Regius), waar Augustinus drie decennia lang bisschop was. Leo omschreef de heilige als een "onmisbare brug" voor de interreligieuze dialoog.
Dit bleek ook uit zijn bezoek aan de Grote Moskee van Algiers, waar hij zij aan zij met moslimleiders stond. President Abdelmadjid Tebboune prees de paus voor zijn erkenning van Augustinus als een "gekoesterde zoon van deze grond."
Dialoog en martelaarschap
De paus besteedde ook aandacht aan het pijnlijke verleden van Algerije, waaronder de "zwarte periode" in de jaren 90. Hij bracht een eerbetoon aan de negentien katholieke martelaren, waaronder de zeven monniken van Tibhirine, die destijds door extremisten werden vermoord. Hun boodschap van een "ongewapende en ontwapenende vrede" noemde hij essentieel voor de huidige wereldorde.
De rondreis van de paus voert hem de komende dagen nog naar Kameroen, waar hij de getroebleerde regio Bamenda zal bezoeken om aan te dringen op dialoog tussen de regering en separatisten.
Daarna reist hij door naar Angola en Equatoriaal-Guinea om de groeiende katholieke gemeenschap in Afrika — inmiddels goed voor een vijfde van alle katholieken wereldwijd — te versterken.
Ondanks de politieke ruis vanuit Washington blijft de focus van de paus ongewijzigd: het bevorderen van een multilaterale wereldorde en het beschermen van de meest kwetsbaren in conflictgebieden. Of zoals hij het zelf verwoordde: "Iemand moet opstaan en zeggen dat er een betere manier is."
