Na een gewelddadig incident op vrijdag 23 oktober 2026 bij een militair controlepost nabij Hebron, waarbij twee Israëlische militairen werden gedood en drie anderen gewond raakten, is het Israëlische leger een grootschalige militaire operatie gestart in Hebron op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De twee Palestijnse schutters werden tijdens het vuurgevecht door militairen gedood. Volgens het Israëlische leger werden er wapens in hun auto aangetroffen en vermoedt men dat zij een aanslag op burgers beraamden, hoewel hiervoor geen bewijs is geleverd.
In reactie op de aanval kondigden premier Benjamin Netanyahu en defensieminister Israel Katz verregaande acties aan om de betrokken wijken aan te pakken.
Massale verdrijving en humanitaire nood in Hebron
In de dagen volgend op het incident voerde het Israëlische leger, samen met de veiligheidsdienst Shin Bet en de grenspolitie, een intensieve campagne uit in Hebron. Daarbij werden onder meer de wijken Al-Jilda, Deir Bahha en Farsh Al-Hawa getroffen.
Woningen, winkels, fabrieken en infrastructuur werden doorzocht, overgenomen of gesloopt, waaronder een gebouw van drie verdiepingen en industriële faciliteiten op last van minister van Financiën Bezalel Smotrich.
Volgens opgaven van de gemeente Hebron zijn in vijf dagen tijd 4969 Palestijnen uit 780 gezinnen gedwongen uit hun huizen verdreven. Onder de ontheemden bevinden zich 336 zuigelingen, 441 ouderen, 216 zwangere en zogende vrouwen, 44 personen met een beperking en 312 chronisch zieken.
Veel inwoners moesten halsoverkop vertrekken zonder de kans hun bezittingen, documenten of spaargeld mee te nemen. Inwoners maakten melding van soldaten die verlaten huizen markeerden met een zwarte 'X'.
Daarnaast voeren de Israëlische krachten op grote schaal arrestaties uit; volgens de Palestijnse Gevangenenclub zijn er in het district Hebron inmiddels minstens 85 Palestijnen opgepakt.
Defensieminister Katz gaf aan dat verdreven inwoners niet mogen terugkeren voordat de infrastructuur van Hamas in Hebron is ontmanteld, ondanks dat legerbevelhebber Eyal Zamir zou hebben aangegeven dat een terugkeer wel mogelijk was.
Lokale solidariteit en ontregeling van het dagelijks leven
De militaire maatregelen hebben het maatschappelijk en economisch leven in Hebron vrijwel volledig stilgelegd. Alle toegangswegen tot de stad en omliggende dorpen en kampen, zoals Halhul en het vluchtelingenkamp Fawwar, zijn afgesloten.
Vrijheid van beweging is sterk beperkt, wat leidt tot ernstige belemmeringen voor noodzakelijke medische zorg. Onderwijsinstellingen, waaronder de Universiteit van Hebron en de Al-Quds Open Universiteit, zijn voor ongeveer 18.000 studenten noodgedwongen overgestapt op online lessen. Ook de gemeentelijke diensten zijn ontregeld; afval hoopt zich op doordat de stadsdiensten de stortplaatsen buiten de stad niet kunnen bereiken.
Om de humanitaire opvang te coördineren, heeft het stadsbestuur van Hebron de noodtoestand uitgeroepen en een crisiscomité ingesteld. Lokale bewoners en ondernemers vangen duizenden verdreven stadsgenoten op in hun eigen huizen en lege appartementen om hen onderdak te bieden.
Politieke context en verkiezingsstrijd in Israël
De escalatie in Hebron valt samen met de Israëlische parlementsverkiezingen op dinsdag. Opiniepeilingen wijzen uit dat de rechtse coalitie van premier Netanyahu haar meerderheid dreigt te verliezen. Zowel Palestijnse bestuurders als internationale waarnemers stellen dat de harde reactie in Hebron mede wordt ingezet om kiezers uit het radicale en rechtse spectrum, evenals kolonisten, aan te spreken. Politici zoals minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir en minister van Nederzettingenzaken Orit Strook, die zelf in illegale nederzettingen in de regio Hebron wonen, ondersteunen het beleid om druk uit te oefenen op de Palestijnse bevolking.
Internationale kritiek en waarschuwingen voor etnodeportatie
De acties van Israël zijn scherp veroordeeld door de Palestijnse Autoriteit (PA). Vicepresident Hussein Al-Sheikh en premier Mohammad Mustafa spreken van een beleid van collectieve bestraffing dat voornamelijk kwetsbare groepen treft, en roepen op tot internationale verantwoording.
VN-mensenrechtencommissaris Volker Türk waarschuwde dat de ingezette middelen buitenproportioneel zijn en wijzen op een opzet om angst te zaaien. Hij benadrukte dat collectieve bestraffing een ernstige schending van het internationaal recht vormt en dat het dreigen met het leegvegen van hele wijken ernstige zorgen wekt over etnodeportatie.
Tevens heeft een onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN in een rapport aan de Algemene Vergadering gesteld dat Israël zich schuldig maakt aan oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid in de bezette gebieden. Israël verwerpt deze bevindingen en noemt het rapport een desinformatiecampagne.
Brede spanningen op de Westelijke Jordaanoever
De operatie in Hebron staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere intensivering van militaire acties en wegblokkades op de Westelijke Jordaanoever. Steden en dorpen zoals Ramallah, Jenin, Tulkarm en Nablus kampten eveneens met invallen en afgesloten toegangswegen.
Tegelijkertijd neemt het geweld door Israëlische kolonisten toe. VN-organisatie OCHA registreerde in 2026 een recordaantal van meer dan 2000 aanvallen door kolonisten, waarbij onder meer brandstichtingen aan voertuigen plaatsvonden en nieuwe illegale buitenposten werden opgezet.
