De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zijn officiële overzicht van veiligheidswaarschuwingen voorafgaand aan de Hamas-aanval van oktober 2023 gemanipuleerd. Dat blijkt uit een onderzoek van de Israëlische krant Yedioth Ahronoth en de bijbehorende nieuwssite Ynet.
Door een 55 pagina's tellend dossier dat Netanyahu in februari publiceerde te vergelijken met originele overheidsnotulen, gespreksverslagen en getuigenissen, legde het onderzoek systematische weglatingen en aanpassingen in de formulering en context bloot.
Verdraaiing van de pre-oorlogse houding
In zijn document van februari schetste Netanyahu een beeld waarin hijzelf voortdurend aandrong op het uitschakelen van Hamas-leiders, terwijl de top van de veiligheids- en inlichtingendiensten hier tegenstribbelde en de voorkeur gaf aan het bewaren van de rust in Gaza.
De originele archieven tonen echter een tegenovergesteld beeld. Daaruit blijkt dat Netanyahu voorgestelde militaire initiatieven en gerichte aanvallen herhaaldelijk afwees, aanstuurde op het behoud van de rust en bleef volhouden dat Hamas voldoende was afgeschrikt.
Chronologie van genegeerde waarschuwingen
Het onderzoek haalt diverse waarschuwingen aan die in de maanden voorafgaand aan 7 oktober aan de premier werden voorgelegd:
In april 2023 adviseerden toenmalig Shin Bet-chef Ronen Bar en legerchef Herzi Halevi formeel om gerichte aanvallen uit te voeren op de leiding van Hamas in Gaza.
Een maand later waarschuwde Bar dat een grootschalig militair conflict onvermijdelijk zou worden en drong hij aan op voorbereidingen voor een preventieve openingsaanval en gerichte uitschakelingen. Netanyahu keurde de plannen niet goed en stelde dat er een sterke afschrikkingsbalans bestond.
In augustus 2023 gaf Bar een nieuwe waarschuwing af waarin hij stelde dat de afschrikking van Israël afnam en dat preventieve actie in Gaza overwogen moest worden.
Op 10 september 2023 — minder dan een maand voor de aanval — waarschuwde het inlichtingenhoofd dat het land te maken had met een ernstige veiligheidssituatie en een realistisch risico dat meerdere strijdfronten gelijktijdig zouden samenkomen. Netanyahu instrueerde de veiligheidsdiensten daarop om de naderende joodse feestdagenperiode zo rustig mogelijk te houden.
Weglating van expliciete escalatie-adviezen
Naast het aanpassen van de context liet het gepubliceerde dossier van februari ook cruciale aanbevelingen weg. Hoewel in het dossier wel de inlichtingenbeoordeling behouden bleef dat Hamas zijn capaciteiten in een "gematigd tempo" opbouwde, werd de bijbehorende aanbeveling van de veiligheidsdiensten om direct in te grijpen — zelfs als dat zou kunnen leiden tot een militaire escalatie — bewust geschrapt uit de rapportage.
