In een federale rechtbank in Oakland is deze week het langverwachte proces tussen Elon Musk en Sam Altman van start gegaan. Wat ooit begon als een gedeelde visie om kunstmatige intelligentie (AI) te ontwikkelen ten bate van de mensheid, is uitgemond in een bittere juridische strijd vol beschuldigingen van verraad, misleiding en ongebreidelde ambitie.
Van non-profit naar miljardenbedrijf
De kern van de zaak draait om de transformatie van OpenAI. Musk, die de startup in 2015 mede oprichtte en voorzag van tientallen miljoenen dollars aan startkapitaal, stelt dat Altman en president Greg Brockman de oorspronkelijke missie hebben verraden.
OpenAI werd opgericht als een non-profit organisatie met als doel de risico’s van AI te beheersen, maar is volgens Musk achter zijn rug om veranderd in een commerciële "winstmachine" die inmiddels gewaardeerd wordt op 852 miljard dollar.
Musk eist een schadevergoeding van 150 miljard dollar, te betalen door de commerciële tak van OpenAI en grootaandeelhouder Microsoft. Opvallend is dat Musk dit geld niet voor zichzelf vraagt, maar eist dat het wordt gestort in de liefdadigheidstak van OpenAI. Daarnaast eist hij het ontslag van Altman als CEO en bestuurslid.
Persoonlijke vetes en dagboekaantekeningen
Het proces belooft een zeldzame inkijk te geven in de begindagen van de AI-race. Bewijsmateriaal omvat onder meer persoonlijke dagboekfragmenten van Greg Brockman uit 2017, waarin hij schreef: "Dit is onze enige kans om onder Elon uit te komen."
Ook e-mailwisselingen tussen de hoofdrolspelers zijn openbaar gemaakt, waarin Altman Musk in eerste instantie een "held" noemt, terwijl Musk waarschuwt dat het "lot van de beschaving op het spel staat."
OpenAI wijst alle beschuldigingen van de hand en noemt de rechtszaak een poging van Musk om een concurrent te saboteren. Volgens de advocaten van OpenAI is Musk simpelweg jaloers op het succes van de ChatGPT-maker, nadat hij zelf in 2018 de controle over het bedrijf probeerde te grijpen en vertrok toen dat mislukte. Zij stellen dat Musk nu met zijn eigen bedrijf, xAI, probeert in te halen wat hij verloren heeft.
Grote belangen en beursgangen
De timing van het proces is voor beide partijen riskant.
Elon Musk: Zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX bereidt een beursgang (IPO) voor deze zomer, wat hem mogelijk de eerste 'trillionaire' ter wereld kan maken. Negatieve publiciteit over zijn zakelijke tactieken kan beleggers afschrikken.
OpenAI: Het bedrijf overweegt eveneens een beursgang die de waarde richting de 1 biljoen dollar zou kunnen stuwen. Een slepende rechtszaak over de legitimiteit van de bedrijfsstructuur kan deze plannen bemoeilijken.
Hoe nu verder?
Onder leiding van rechter Yvonne Gonzalez Rogers is maandag een negenkoppige jury samengesteld. De komende weken zullen kopstukken uit de techwereld, waaronder Microsoft-CEO Satya Nadella en mogelijk Musk en Altman zelf, getuigen. De jury zal een adviserende rol spelen, waarna de rechter uiteindelijk zal beslissen of OpenAI inderdaad zijn non-profit wortels heeft verraden. De uitspraak wordt rond half mei verwacht.
