De Kamercommissie Binnenlandse Zaken heeft het omstreden wetsontwerp goedgekeurd dat woonstbetredingen mogelijk maakt bij mensen zonder wettig verblijf die een gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid.
Het initiatief van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) en minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) moet nu nog definitief worden gestemd tijdens de plenaire zitting van de Kamer. De maatregel is bedoeld om personen in illegaal verblijf die hardnekkig weigeren mee te werken aan hun terugkeer, gemakkelijker te kunnen uitwijzen.
In de praktijk zal de politie samen met de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) de woning betreden, waarna de betrokken persoon bestuurlijk wordt aangehouden. Vooraf is steeds de toestemming van een magistraat of onderzoeksrechter vereist.
(Te) ruime definities
Hoewel minister Van Bossuyt spreekt van een "historische doorbraak" en het sluitstuk van een kordaat maar humaan terugkeerbeleid, stuitte de tekst op felle kritiek. Zowel de oppositie als de federale politie, onderzoeksrechters en advocaten hekelden tijdens hoorzittingen dat de term "gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid" niet helder is afgebakend.
Van Bossuyt benadrukt echter dat de onderzoeksrechter onafhankelijk zal toetsen of iemand daadwerkelijk een bedreiging vormt. Volgens de minister komt het begrip op diverse plaatsen in de wetgeving voor zonder vaste opsomming, en heeft de Raad van State expliciet afgeraden om de term vast te leggen omdat de inhoud ervan met de tijd moet kunnen evolueren.
Om te garanderen dat de onderzoeksrechter geen "stempelrechter" wordt, is de beslissingstermijn via een amendement verlengd van vijf naar zeven dagen en krijgt de rechter inzage in het volledige dossier.
Rechten van minderjarigen en politieke verhoudingen
Een ander belangrijk discussiepunt betrof de bescherming van kinderen. Coalitiepartner Les Engagés eiste extra waarborgen voor minderjarigen alvorens in te stemmen. Van Bossuyt verduidelijkt dat de onderzoeksrechter specifieke voorwaarden kan opleggen, zoals het uitvoeren van de woonstbetreding tijdens de schooluren of het verplichten van een aanwezige psycholoog.
Ondanks de doorgevoerde aanpassingen bleven er twijfels binnen Les Engagés: Kamerlid Xavier Dubois liet de tweede lezing aan zich voorbijgaan, al verdedigde fractieleidster Aurore Tourneur de wijzigingen wel in de commissie. Uiteindelijk keurde de regeringscoalitie het wetsontwerp goed met steun van de liberale oppositiepartij Anders, die eveneens amendementen indiende.
De linkse oppositie stemde tegen, terwijl Vlaams Belang zich onthield; volgens Kamerlid Francesca Van Belleghem is de wet door de coalitieonderhandelingen zo sterk uitgedund dat deze in de praktijk amper effect zal sorteren.
Waarschuwing aan lokale besturen
Het dossier zorgt ook voor spanningen op lokaal niveau. Verschillende gemeenten, waaronder de stad Leuven, hebben al aangekondigd geen woonstbetredingen te zullen toestaan op hun grondgebied.
Minister Van Bossuyt richt een uitdrukkelijke waarschuwing aan het adres van deze besturen. Ze stelt dat steden die weigeren de wet uit te voeren de veiligheid van hun eigen inwoners in gevaar brengen en achteraf niet naar de federale overheid moeten wijzen als er zich incidenten voordoen.
