De Vlaamse overheid scherpt het arbeidsmigratiebeleid verder aan. Vanaf 2027 moeten werkgevers die een arbeidsmigrant van buiten de Europese Unie willen aanwerven, een retributie van 180 euro per aanvraag betalen.
Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) wil hiermee de administratieve kosten dekken en de doorlooptijden drastisch verkorten. Werkgeversorganisatie Voka reageert teleurgesteld en spreekt van een extra drempel op een toch al rigide arbeidsmarkt.
Financiële verantwoordelijkheid bij de werkgever
Tot nu toe is het aanvragen van een zogeheten Single Permit (de gecombineerde vergunning voor verblijf en werk) aan Vlaamse zijde volledig gratis. De nieuwe Vlaamse bijdrage van 180 euro komt bovenop de federale retributie van 152 euro die werkgevers al aan de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) moeten betalen.
Volgens minister Demir is het niet meer dan logisch dat de kosten verschuiven naar de partijen die het systeem gebruiken. "Wie arbeidsmigranten wil aanwerven, neemt voortaan zelf de financiële verantwoordelijkheid op. Het is niet aan de Vlaming om deze kosten te dragen", aldus Demir.
De opbrengsten van de nieuwe maatregel worden direct geïnvesteerd in de bevoegde diensten. Door de inzet van extra personeel en artificiële intelligentie moet de dossierbehandeling efficiënter worden. Het doel is om de maximale doorlooptijd te verkorten naar dertig dagen, en voor hooggeschoolden zelfs naar twee weken. Momenteel kan de procedure tot wel vijftien weken in beslag nemen.
Focus verschuift naar hooggeschoolden
De maatregel is onderdeel van een bredere hervorming die op 1 januari 2026 van start ging. Demir wil dat werkgevers eerst lokaal zoeken — in Vlaanderen, de rest van België of binnen Europa — voordat ze buiten de EU rekruteren. Sinds begin dit jaar gelden daarom de volgende restricties:
Laaggeschoolden: De instroom van buiten de EU is volledig stopgezet.
Middengeschoolden: De toegang is sterk aan de ketting gelegd; de lijst met knelpuntberoepen waarvoor een versoepelde instroom geldt, is teruggebracht van 29 naar 21.
Hooggeschoolden: Dit is de categorie die Vlaanderen juist wél wil aantrekken.
Volgens recente cijfers werpt dit beleid zijn vruchten af. Het aantal eerste aanvragen voor middengeschoolden daalde met 61 procent, en voor de overige knelpuntberoepen met 35 procent. Daarentegen steeg het aantal aanvragen voor hooggeschoolden met 12 procent. Dit is een aanzienlijke omslag na het recordjaar 2025, waarin nog meer dan 21.000 niet-Europese arbeidsmigranten in Vlaanderen aan de slag gingen.
Kritiek en historische context
Het systeem van de gecombineerde vergunning ligt al langer onder een vergrootglas. In 2022 kwamen misstanden aan het licht bij chemiereus Borealis in de Antwerpse haven, waar buitenlandse arbeiders illegaal en tegen hongerlonen werkten. Zij werden later officieel erkend als slachtoffer van mensenhandel.
Werkgeversorganisatie Voka is echter niet te spreken over de nieuwe administratieve en financiële horde. Gianni Duvillier, arbeidsmarktexpert bij Voka, noemt de extra Vlaamse kost bovenop de federale bijdrage "omslachtig".
Het principe dat werkgevers eerst 'onder de kerktoren' moeten zoeken, noemt hij een theoretische benadering die voorbijgaat aan de praktijk. "De Vlaamse arbeidsmarkt is simpelweg te rigide om de openstaande vacatures lokaal in te vullen," aldus Duvillier
Minister Demir houdt echter voet bij stuk en wijst ook op de in 2026 aangescherpte regels die de duur van de werkloosheidsuitkering beperken. "Met de tijdslimiet op werkloosheidsuitkeringen moeten we eerst onze eigen werkkrachten een kans geven. Dat is wel zo eerlijk."
