De mogelijke bouw van twee nieuwe kerncentrales in de Terneuzense Mosselbanken of Paulinapolder houdt de gemoederen aan weerszijden van de grens flink bezig. Terwijl de Nederlandse overheid de hand reikt naar de Vlaamse buren om hen "open en transparant" te informeren, groeit in de grensstreek het protest. Tegelijkertijd stelt de gemeente Terneuzen harde randvoorwaarden aan Den Haag: de centrales komen er géén stap dichterbij zonder miljardeninvesteringen in de hele regio.
De Nederlandse regering wil dat de elektriciteitsproductie tegen 2040 volledig CO2-neutraal is. Naast het langer openhouden van de bestaande centrale in Borssele, zet Den Haag vol in op de bouw van twee grote, nieuwe kerncentrales. Onlangs werd de lijst met potentiële locaties teruggebracht tot drie: twee plekken in Groningen en de locatie Mosselbanken/Paulinapolder in Terneuzen. Begin volgend jaar valt de definitieve beslissing.
Nederland informeert Vlaamse buren
Omdat de beoogde locatie in Terneuzen op slechts een steenworp (zo'n acht kilometer) van de Belgische grens ligt, heeft het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en Klimaat woensdagavond een informatiebijeenkomst gehouden in het provinciehuis in Gent. Volgens ministerie-woordvoerder Mara Hoogveld is het doel om Vlamingen op exact dezelfde manier te betrekken en te informeren als de Zeeuwse bevolking.
Kurt Moens (N-VA), eerste gedeputeerde van de provincie Oost-Vlaanderen, noemt het initiatief normaal en positief, maar houdt namens de provincie de boot nog even af: "Zolang we niet zeker weten waar de locatie is, gaan we ook geen standpunt innemen. Maar we gaan dat doen met het nodige verstand." Moens erkent dat er in de grensstreek de nodige bezorgdheid en emotionaliteit leeft rondom kernenergie.
Groeiend protest aan de 'achterdeur'
Die bezorgdheid uit zich in een groeiend protest in zowel Zeeland als Oost-Vlaanderen. Critici wijzen op de enorme impact van de "dure mastodonten" die pas over vele jaren operationeel zullen zijn. "Als Terneuzen wordt gekozen, komen de centrales letterlijk aan de achterdeur van het Meetjesland te staan", waarschuwde actievoerder Peter Bruggheman (Groen Assenede) al eerder. Men vreest voor de aantasting van natuur en landbouwgrond.
Ook vanuit het Gentse stadsbestuur klinkt argwaan. De Gentse schepen (wethouder) van Milieu, Filip Watteeuw (Groen), maakt zich zorgen over de economische ruimte voor het grensoverschrijdende havenbedrijf North Sea Port: "Twee nieuwe kernreactoren zouden veel plek innemen en die plannen in de weg staan." Daarnaast eist Watteeuw helderheid over de veiligheid en het transport van het kernafval.
Terneuzen stelt harde eisen aan Den Haag
Niet alleen in België, maar ook in Terneuzen zelf is de scepsis groot. Wethouder Laszlo van de Voorde wees er eerder al op dat uit rapporten blijkt dat de uitbreiding van het lokale hoogspanningsnet tientallen miljarden euro’s gaat kosten en wel twintig jaar kan duren. Bovendien is de gemeente zuinig op de "prachtige vergezichten in de polder".
Met het oog op het Tweede Kamerdebat over kernenergie heeft het college van Terneuzen een brandbrief gestuurd naar de vaste Kamercommissie voor Klimaat en Groene Groei. De boodschap is duidelijk: de centrales zijn alléén bespreekbaar binnen een "integraal ruimtelijk masterplan" en een gelijkwaardig partnerschap met het Rijk.
Terneuzen eist dat Den Haag niet louter naar het energieproject kijkt, maar vanaf het begin investeert in de brede toekomst van Zeeuws-Vlaanderen. Het uitgebreide eisenpakket – dat via een lokaal participatietraject tot stand kwam – omvat onder andere harde garanties voor leefbaarheid en veiligheid, forse investeringen in bereikbaarheid, woningbouw, onderwijs, een zorgvuldig industrieel ruimtegebruik en een eerlijke verdeling van de lasten en lusten.
"Het gaat om de toekomst van onze regio", benadrukt wethouder Van de Voorde. Of de Haagse politiek bereid is om aan deze miljardeneisen te voldoen, en of Terneuzen de uiteindelijke locatie wordt, moet begin 2027 blijken.
