België en Nederland hebben de vernieuwde hoogspanningslijn Brabo in de haven van Antwerpen officieel in gebruik genomen. In aanwezigheid van de Belgische premier Bart De Wever en de Nederlandse premier Rob Jetten werd de versterkte verbinding gevierd. Tegelijkertijd kondigden de netbeheerders Elia en TenneT een volgend gezamenlijk project aan om de grensoverschrijdende stroomcapaciteit verder uit te breiden.
Versterking van het netwerk en de Benelux-infrastructuur
Het Brabo-project had twee hoofddoelen: het stroomnet in het Antwerpse havengebied versterken en de internationale uitwisseling van elektriciteit tussen Nederland en België vergemakkelijken.
Netbeheerder Elia investeerde de afgelopen tien jaar meer dan 300 miljoen euro in het Belgische net dat de haven verbindt met de Nederlandse grens bij Zandvliet. Aan de Nederlandse zijde verhoogde netbeheerder TenneT de capaciteit van het traject tussen Zandvliet en Rilland met 30 procent.
Het meest opvallende onderdeel van het project zijn twee hoogspanningsmasten van 192 meter hoog bij de Kallosluis aan een zijtak van de Schelde. Dit zijn de hoogste masten van de Benelux, die ver uitsteken boven de overige haveninstallaties.
Economische impuls en leveringszekerheid
Door de nieuwe kabels kan er 30 procent meer elektriciteit over de grens worden getransporteerd. Dit draagt bij aan een betrouwbare stroomvoorziening in beide landen. Op momenten dat er in Nederland veel wind- en zonne-energie wordt opgewekt, kan het overschot naar België worden geëxporteerd, wat helpt om het overvolle Nederlandse stroomnet te ontlasten. Omgekeerd kan Nederland bij een tijdelijk tekort elektriciteit uit België importeren.
De versterkte lijn biedt daarnaast directe ondersteuning aan de industrie in het havengebied van Antwerpen, evenals in Zeeland en het zuidwesten van Nederland. Premier De Wever noemde de hoogspanningslijn "een nieuwe slagader voor onze industrie".
Aangezien bedrijven zoals chemiereuzen BASF en Ineos verduurzamen en overstappen van fossiele brandstoffen op elektriciteit, groeit de vraag naar stroom snel. Volgens Elia-CEO Bernard Gustin voorkomt het project dat een gebrek aan netcapaciteit een knelpunt wordt voor de economische ontwikkeling en de opkomst van energie-intensieve sectoren zoals datacenters.
Geopolitiek belang en strategische autonomie
De Europese Unie heeft de verbinding erkend als een Project van Gemeenschappelijk Belang (Project of Common Interest). Het project ondersteunt de verdere integratie van de Europese energiemarkt en helpt bij het behalen van de klimaatdoelstellingen.
Beide premiers benadrukten tijdens de opening het strategische en veiligheidsaspect van de infrastructuur. Volgens premier Jetten is het veiligstellen van de eigen energievoorziening en het verminderen van de internationale afhankelijkheid in hoog tempo een veiligheidsvraagstuk geworden.
Premier De Wever sloot zich daarbij aan en gaf aan dat grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van energie-infrastructuur een blauwdruk vormt voor de Europese open strategische autonomie en concurrentiepositie in een onzekere geopolitieke context.
Nieuwe verbinding tussen Kinrooi en Maasbracht
Aansluitend op het Brabo-project starten Elia en TenneT een nieuwe fase in hun samenwerking. Beide netbeheerders bereiden een verdubbeling van de transmissiecapaciteit voor tussen Kinrooi in België en Maasbracht in Nederlands-Limburg.
Tijdens de bijeenkomst in Antwerpen werd de samenwerkingsovereenkomst voor deze nieuwe strategische energieverbinding ondertekend. Het doel is om deze versterkte lijn uiterlijk in 2035 in gebruik te nemen.
