De NPO stopt definitief met de plannen om een Nederlandse afgevaardigde naar het Eurovisie Songfestival van 2027 te sturen. Dat besluit is genomen na uitvoerig overleg met de verschillende omroepen. Volgens de publieke omroep is er op dit moment onvoldoende draagvlak om deel te nemen aan het evenement.
Jet de Ranitz, voorzitter van de raad van bestuur bij de NPO, licht toe dat er de afgelopen periode intensief overleg is geweest om tot een geschikte formule voor een inzending te komen. Hoewel de NPO aanvankelijk de indruk had dat er voldoende steun was voor een terugkeer, bleek het onmogelijk om een breed gedragen vorm te vinden.
Door de gevoeligheid van de maatschappelijke thema's die momenteel spelen, acht de omroepkoepel het te vroeg voor deelname in 2027 en wordt er bewust een pas op de plaats gemaakt.
Deelname van Israël als centraal breekpunt
De voornaamste aanleiding voor de verdeeldheid is de deelname van Israël aan het festival, waar meerdere Europese omroepen bezwaar tegen maken vanwege de verwoestende oorlog in Gaza.
Volgens Jurre Bosman, directeur Media bij de NPO, zorgt de aanwezigheid van Israël al langere tijd voor discussie en spanningen binnen de samenleving, de omroepen en onder het personeel. De NPO stelt als voorwaarde dat een artiest alleen afgevaardigd kan worden als deze de volledige steun geniet van een of meer omroepen.
Aan het besluit ging een reeks ontwikkelingen vooraf. In augustus maakte AVROTROS bekend voor het tweede achtereenvolgende jaar af te zien van deelname, omdat het evenement volgens de omroep niet langer als neutraal kan worden beschouwd zolang een van de deelnemende landen in een grootschalig militair conflict is verwikkeld.
Nadat de NPO eind vorige maand besloot om de deelname dan als een gezamenlijk project van de omroepenkoepel op te pakken, rezen er veel bezwaren. Ruim 400 NPO-medewerkers stuurden een brandbrief waarin zij hun kritiek uitten op het besluit en opheldering eisten over de gevolgde besluitvorming.
Uitzending op de Nederlandse televisie en reactie EBU
Ondanks het ontbreken van een Nederlandse kandidaat blijft het evenement wel te zien op de Nederlandse televisie. De NOS zendt het Songfestival uit, inclusief de voorbeschouwing en het Nederlandse commentaar.
Dit valt onder de wettelijke taak van NOS Evenementen om grote nationale en internationale gebeurtenissen te verslaan. Het evenement vindt volgend jaar plaats in de Bulgaarse stad Burgas, nadat de Bulgaarse zangeres Dara de 7st0e editie in Wenen won met het nummer Bangaranga.
De EBU, de overkoepelende organisatie van publieke omroepen die het festival organiseert, betreurt de intrekking door de NPO maar geeft aan het besluit te respecteren. De EBU erkent dat er diepgaande en uiteenlopende meningen bestaan over het festival, maar blijft benadrukken dat het evenement een verbindende rol speelt in een verdeelde wereld.
De organisatie verwelkomt de toezegging dat het festival wordt uitgezonden en kijkt uit naar een toekomstige Nederlandse deelname zodra de NPO, haar leden en het publiek daar klaar voor zijn. Het College van Omroepen reageerde dat de ontstane duidelijkheid voor de komende editie goed is en dat de gesprekken over de toekomst van het festival bij de publieke omroep worden voorgezet.
Belgische vakbonden voeren druk op VRT op
Het Nederlandse besluit heeft direct geleid tot actie in België. De vakbonden ACV-VRT en ACOD-VRT eisen dat de directie van de Belgische publieke omroep VRT haar besluit om wel een kandidaat te sturen heroverweegt en het Nederlandse voorbeeld volgt. ACOD-VRT noemde de intrekking door de NPO "de enig mogelijke moreel aanvaardbare beslissing" zolang Israël blijft deelnemen.
Carlos Van Hoeymissen van vakbond ACV-VRT gaf aan dat er onder het personeel nauwelijks steun is voor Belgische deelname en dat de bonden bereid zijn handtekeningen te verzamelen om de directie op andere gedachten te brengen.
Om hun eisen kracht bij te zetten, hebben beide vakbonden reeds een stakingsaanzegging ingediend voor de uitzenddata van het Songfestival op 11, 13 en 15 mei 2027. De protesten richten zich tegen de Israëlische militaire acties in Gaza, waarbij sinds oktober 2023 meer dan 74.000 Palestijnen zijn gedood, ruim 175.000 mensen gewond zijn geraakt en circa 90 procent van de civiele infrastructuur is verwoest.
Ook Ierland trekt zich terug
Nederland is niet het enige land dat afziet van afgevaardigden. De Ierse publieke omroep RTÉ maakte eerder al bekend volgend jaar eveneens niet mee te doen aan het liedjesfestijn vanwege de humanitaire crisis en het voortdurende verlies van mensenlevens in Gaza. Anders dan de Nederlandse NPO kiest de Ierse omroep er bovendien voor om het festival in het geheel niet uit te zenden.
