Midden oktober is een ballistische raket neergehaald in de directe nabijheid van de Belgische mijnenjager Primula. Het incident vond rond 14 oktober plaats tijdens een opdracht nabij Bab el-Mandeb, de strategische zeestraat die de Rode Zee verbindt met de Indische Oceaan.
Omdat de Primula zelf niet beschikt over de middelen om zich tegen raketten te verdedigen, werd de raket uit voorzorg uit de lucht geschoten door een Frans escorteschip. De Belgische mijnenjager bevindt zich inmiddels weer in veilige wateren.
Mogelijke waarschuwing door Houthi-rebellen
Vermoedelijk werd het projectiel afgevuurd door de Houthi's uit Jemen, die regelmatig vrachtschepen in het gebied bestoken met drones en raketten. De zeestraat Bab el-Mandeb vormt de snelste verbinding tussen Europa en Azië en is een cruciale levensader voor de wereldhandel, waar jaarlijks circa 2 miljard vaten olie en 1 biljoen dollar aan goederen passeren.
De Houthi-groep, die sinds 2014 een groot deel van West-Jemen en de hoofdstad Sanaa controleert en (verdoken) steun krijgt van Iran, Rusland en China, beloofde eind september nog aan de Europese Unie om geen Europese schepen meer aan te vallen.
Volgens bronnen zijn er geen aanwijzingen dat de Primula of het Franse escorte het daadwerkelijke doelwit waren; mogelijk ging het om een waarschuwingsschot om militaire slagkracht te tonen. Frankrijk voert een onderzoek uit naar het voorval, terwijl de Belgische marine en minister van Defensie Theo Francken (N-VA) weigeren commentaar te geven. Militaire operaties worden in het federale parlement achter gesloten deuren besproken.
Militaire dreiging en politieke verdeeldheid
Volgens kolonel op rust Roger Housen gaat het om een zeer ernstig incident en een zware bedreiging, aangezien het in zijn gehele legerloopbaan nog nooit is voorgevallen dat een ballistische raket werd neergehaald in de buurt van een Belgisch vaartuig.
De Primula bevindt zich sinds de zomer ten zuiden van het Arabisch Schiereiland en maakt zich op voor een eventuele ontmijningsopdracht in de Straat van Hormuz, na een wapenstilstand in het acht maanden durende conflict tussen de Verenigde Staten en Iran.
Binnen de Belgische regering zorgde die mogelijke inzet afgelopen zomer al voor een stevig debat, waarbij met name cd&v en Vooruit hun twijfels uitten en eisten dat de wapens eerst definitief zwijgen.
De situatie legt daarnaast de kwetsbaarheid van de Belgische marine bloot: het land beschikt zelf slechts over twee verouderde fregatten en heeft Franse ondersteuning nodig voor begeleiding.
De Primula is momenteel bezig aan haar laatste opdrachten voordat nieuwe hoogtechnologische mijnenjagers de dienst overnemen, terwijl de levering van nieuwe fregatten al jaren achterloopt op schema.
