De Europese Commissie heeft op dinsdag 10 november 2026 groen licht gegeven voor een Belgische staatssteunregeling met een maximaal budget van 2,04 miljard euro. Met deze twintigjarige regeling ondersteunt België de bouw en exploitatie van het eerste offshore windmolenpark in de Prinses Elisabethzone in de Noordzee.
Het geplande park krijgt een maximaal vermogen van 735 megawatt en moet jaarlijks tot 2,6 terawattuur aan hernieuwbare elektriciteit opleveren. Volgens vicevoorzitter van de Europese Commissie Teresa Ribera draagt het project bij aan zowel de verduurzaming als de energieonafhankelijkheid van Europa: in een persbericht benadrukte zij dat energie die lokaal wordt opgewekt, niet hoeft te worden geïmporteerd.
Vervanging van eerdere crisissteun na oplopende kosten
De nieuwe steunmaatregel vervangt een eerdere regeling van 682 miljoen euro die de Europese Unie in 2024 had goedgekeurd onder het tijdelijke crisis- en transitiekader (TCTF), dat was opgezet om de economie te stutten na de Russische agressie tegen Oekraïne.
Die steun kon echter niet worden toegekend vóór de wettelijke deadline van 31 december 2025. Tegelijkertijd zag de Belgische regering zich genoodzaakt de aanbesteding op te schorten om de impact op de nettarieven te beperken, als gevolg van sterk stijgende infrastructuurkosten, juridische risico's en de plannen van netbeheerder Elia voor het kunstmatige energie-eiland (het MOG II-project).
Daarom meldde België een nieuwe regeling aan onder het staatssteunkader van de Clean Industrial Deal (CISAF), dat op 25 juni 2025 door de Commissie werd aangenomen om de overgang naar een netto-nul-economie te versnellen.
Naast de versnelde uitrol van hernieuwbare energie, energieopslag en koolstofarme brandstoffen biedt dit kader lidstaten ook ruimte voor tijdelijke verlichting van elektriciteitsprijzen voor energie-intensieve bedrijven, de verduurzaming van industriële processen via onder meer elektrificatie en waterstof, productiecapaciteit voor schone technologieën en het verlagen van risico's voor private investeringen in de circulaire economie en energie-infrastructuur.
De Commissie oordeelde dat het Belgische voorstel noodzakelijk, passend en evenredig is en voldoet aan artikel 107, lid 3, onder c), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Aanbesteding en strengere eisen voor toeleveringsketens
De steun zal worden toegekend via een transparante, concurrerende en niet-discriminerende aanbestedingsprocedure, waarvan de uitslag in het vierde kwartaal van 2027 wordt verwacht. Om de Europese veerkracht te versterken, neemt België prekwalificatiecriteria uit de Net Zero Industry Act op in de aanbesteding.
Inschrijvers worden verplicht om hun toeleveringsketens voor windturbines en belangrijke specifieke onderdelen te diversifiëren, zodat de afhankelijkheid van import uit landen buiten Europa afneemt.
Tweezijdig contract op basis van theoretische capaciteit
Financieel krijgt de steun de vorm van een maandelijkse variabele premie via een tweezijdig contract ter verrekening van verschillen, een zogeheten Contract for Difference (CfD).
Daarbij wordt de biedprijs van de exploitant vergeleken met een referentieprijs op de elektriciteitsmarkt. Ligt de marktprijs onder de overeengekomen biedprijs, dan past de Belgische overheid het verschil bij; stijgt de marktprijs boven dat niveau, dan moet de producent de extra inkomsten terugbetalen aan de Belgische autoriteiten.
Een opvallend kenmerk van het systeem is dat de vergoeding niet wordt berekend op basis van de stroom die daadwerkelijk aan het net wordt geleverd, maar op basis van de potentiële elektriciteitsproductie die het windpark theoretisch had kunnen opwekken.
Deze opzet sluit aan bij de Europese regels voor de inrichting van de elektriciteitsmarkt en voorkomt dat producenten subsidie ontvangen op momenten dat de marktwaarde van elektriciteit negatief is.
Zodra eventuele vertrouwelijkheidskwesties zijn afgerond, wordt de niet-vertrouwelijke versie van het besluit onder zaaknummer SA.120400 gepubliceerd in het staatssteunregister van de Europese Commissie.
