De Belgische minister van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking, Maxime Prévot, heeft een tweedaags werkbezoek gebracht aan Oekraïne. Het is het vierde bezoek van de Belgische chef diplomatie aan het land sinds de grootschalige Russische invasie op 24 februari 2022 begon.
In de hoofdstad Kyiv, waar hij onder meer ontmoetingen had met zijn Oekraïense ambtsgenoot Andriy Sybiha — een overleg dat vanwege een luchtalarm in een schuilkelder van het ministerie moest plaatsvinden — en president Volodymyr Zelensky, herhaalde Prévot de niet-aflatende Belgische steun.
"Elke dag komen er nog burgers om door Russische raketten en drones. We mogen niet wennen aan deze oorlog. De weg naar vrede kan niet via de uitputting van Oekraïne lopen," benadrukte Prévot. Hij onderstreepte dat de Europese veiligheid op het spel staat en dat een duurzame vrede niet achter de rug van de Oekraïners om beslist kan worden.
Sinds het begin van de invasie heeft België al meer dan 4,4 miljard euro aan steun toegewezen (volgens de Oekraïense minister Sybiha meer dan 4,6 miljard euro), waarvan het grootste deel naar militaire hulp gaat. Voor de periode 2025-2028 is daarnaast 150 miljoen euro uitgetrokken voor civiele samenwerking. "De wederopbouw kan niet wachten tot na de vrede; die begint nu," aldus Prévot.
Belgische civiele samenwerking breidt uit
De civiele samenwerking richt zich op diverse terreinen: de reïntegratie van veteranen, maxillofaciale chirurgie, ondersteuning van het bedrijfsleven, de bouw van ondergrondse schuilkelders voor scholen en energievoorzieningen met het oog op de winter.
Kaak- en gezichtschirurgie: Via het agentschap Enabel trekt België 1,75 miljoen euro uit voor de uitrusting van twee operatiekamers voor maxillofaciale chirurgie in het regionaal ziekenhuis van Kyiv. Dr. Andrei Kopchak lichtte toe dat de kliniek een referentiecentrum moet worden voor de "gebroken gezichten" van de oorlog. Sinds het begin van de strijd zijn er al 1800 patiënten geopereerd, vaak met uiterst complexe letsels die negen tot tien ingrepen vereisen. Voor de precieze voorbereiding en op maat gemaakte implantaten wordt een beroep gedaan op de expertise van Materialise, een bedrijf voortgekomen uit de KU Leuven. Er staan tevens investeringen gepland in Lviv.
Ondersteuning van veteranen: Samen met de verantwoordelijke Oekraïense minister Vitalii Kim bezocht Prévot de "Veteran Hub" in Kyiv. België stelt 4 miljoen euro beschikbaar voor de volledige financiering van het "Veteran Interoperable Service Platform" binnen een NAVO-programma, om het digitale systeem van het ministerie voor Veteranenzaken te moderniseren.
Brandwondenzorg: Daarnaast wordt 10 miljoen euro geïnvesteerd in een nationaal centrum voor de behandeling van ernstige brandwonden, een Belgisch specialisme. Dit gebeurt in samenwerking met het Grand Hôpital de Charleroi en het Koningin Astrid Militair Hospitaal.
Economische steun: De Belgische investeringsmaatschappij BIO Invest zet via het "Rebuild Ukraine Fund" zo'n 6 million euro in om langetermijnkapitaal te verstrekken aan getroffen Oekraïense bedrijven in de private sector.
Bevroren Russische activa blijven op de agenda
Tijdens een gezamenlijke persconferentie stelde de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andriy Sybiha, de kwestie van de bevroren Russische activa aan de orde. Sybiha schatte de door Rusland veroorzaakte schade op circa 600 miljard dollar en wees op de ongeveer 200 miljard euro aan Russische activa die bij Euroclear in Brussel zijn bevroren. Oekraïne blijft aandringen op de uiteindelijke confiscatie van deze middelen: "Rusland vernietigt onze infrastructuur. Deze kwestie moet op de agenda blijven."
Eind vorig jaar verzette België zich tegen confiscatie uit vrees voor financiële risico's en een gebrek aan Europese solidariteit, waarna de EU koos voor een lening van 90 miljard euro voor 2026-2027. Minister Prévot gaf aan dat België geen principieel bezwaar heeft tegen het gebruik van dit geld voor het Oekraïense doel, maar dat er een robuuste juridische oplossing moet komen die de financiële risico's afdekt.
Zolang die solidariteit of risicospreiding er niet is, behoudt België zijn prudentiële reservestelling. Prévot benadrukte tot slot dat de Belgische aarzelingen op geen enkel moment mogen worden geïnterpreteerd als een weigering om Oekraïne te helpen.
Werken aan een bilaterale "drone deal"
President Volodymyr Zelenskyy meldde na zijn ontmoeting met Prévot dat de Oekraïense en Belgische teams werken aan de tekst van een bilaterale "drone deal". Zelensky sprak zijn dank uit voor de Belgische steun, waaronder de meer dan 1,1 miljard euro (1,3 miljard dollar) aan toegewezen hulp voor dit jaar en de bijdrage aan het versterken van de gevechtsluchtvaart.
Oekraïne wil met deze overeenkomst intensief samenwerken op het gebied van veiligheid en defensie en is bereid de eigen opgebouwde expertise op het gebied van drones te delen met partners. Zelensky gaf aan dat de mogelijke datums voor de ondertekening van het akkoord al zijn besproken.
