Vooruitgang op het gebied van kunstmatige intelligentie en geopolitieke spanningen zorgen voor een steeds complexer wordend dreigingslandschap op het gebied van cyberbeveiliging in de hele EU, zo waarschuwde het cyberbeveiligingsagentschap van de EU dinsdag.
In zijn tweejaarlijkse rapport ‘Staat van de cyberveiligheid in de Unie’ stelde het Agentschap voor cyberveiligheid van de Europese Unie (ENISA) dat kwaadwillige inbraakactiviteiten in 2025 en 2026 aanzienlijk bleven.
Het agentschap beoordeelde het niveau van cyberdreigingen waarmee de EU wordt geconfronteerd als “aanzienlijk” en waarschuwde dat organisaties blootgesteld bleven aan directe aanvallen en inbreuken waarbij misbruik wordt gemaakt van recent ontdekte kwetsbaarheden.
Ondanks verbeteringen in de algehele cyberbeveiligingspositie van de EU, stelde ENISA dat het bredere cyber-ecosysteem voortdurend in beweging bleef, wat een sterkere coördinatie en paraatheid vereiste.
Hacktivisten en staat gelieerde groepen
Volgens het rapport bleven geopolitieke ontwikkelingen bepalend voor cyberactiviteiten die gericht waren op EU-lidstaten.
Ideologisch gemotiveerde activiteiten vormden het grootste deel van de waargenomen cyberincidenten, hoewel dergelijke aanvallen over het algemeen een beperkte impact hadden.
Hacktivistische groeperingen domineerden het aantal gemelde aanvallen, voornamelijk door middel van gedistribueerde denial-of-service-aanvallen gericht op overheidsinstanties, transport en zakelijke dienstverlening.
Ook aan de staat gelieerde dreigingsgroepen zetten hun cyberspionagecampagnes voort, gericht op lidstaten – waaronder overheidsinstanties – om strategische inlichtingen te verzamelen en mogelijk intellectueel eigendom te stelen.
Groeiende rol van kunstmatige intelligentie
ENISA benadrukte de steeds grotere rol van kunstmatige intelligentie bij cyberdreigingen en waarschuwde dat technologische vooruitgang conventionele aanvalsmethoden versterkt.
Het agentschap stelde dat cybercriminelen steeds vaker AI gebruikten om overtuigende phishing-e-mails op te stellen, realistische nepvideo’s en geluidsopnames te produceren, het scannen op kwetsbaarheden te automatiseren en de ontwikkeling van malware te ondersteunen.
AI werd ook ingezet bij voice-phishing en online fraude waarbij iemand zich voordeed als iemand anders.
Sommige aanvallers maakten misbruik van de populariteit van generatieve AI door frauduleuze websites te creëren die bedoeld waren om malware te verspreiden.
Prioriteiten voor sterkere cyberbeveiliging
Het rapport identificeerde vijf strategische prioriteiten voor het versterken van de cyberweerbaarheid van de EU.
Deze omvatten een effectieve uitvoering van wetgeving, uitgebreide operationele capaciteit tijdens crises en een betere paraatheid om kritieke infrastructuur te beschermen.
Het agentschap legde ook de nadruk op het beheersen van risico’s in de toeleveringsketen en grensoverschrijdende afhankelijkheden, naast het opbouwen van maatschappelijke veerkracht op de lange termijn door middel van bewustwording, vaardigheden en onderwijs.
ENISA riep op tot sterkere mechanismen voor informatie-uitwisseling en een verbeterd gemeenschappelijk situationeel bewustzijn om gecoördineerde reacties tijdens cybercrises te waarborgen.
