De Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, is door minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot op het matje geroepen na een aanvallend bericht op sociale media aan het adres van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke.
Het anderhalf uur durende gesprek leidde tot een duidelijke waarschuwing vanuit Brussel dat verdere provocaties kunnen leiden tot een onnodige escalatie van de bilaterale betrekkingen.
Rel rond AI-afbeelding van minister Vandenbroucke
De diplomatieke opschudding ontstond nadat White op Instagram een door kunstmatige intelligentie gegenereerde afbeelding van minister Vandenbroucke (Vooruit) had geplaatst. Op het beeld stond de tekst "Schaadt iedere vorm van levensvreugde", vergezeld van de vraag "Who's the biggest loser in Belgium?".
White verwees hiermee naar de ophef rond de nieuwe Belgische gezondheidswaarschuwingen voor alcohol. Producenten zijn voortaan verplicht de formulering "alcohol schaadt de gezondheid" te gebruiken in plaats van "alcoholmisbruik schaadt de gezondheid", een beleidswijziging waartegen Belgische brouwers een campagne zijn gestart.
Prévot waarschuwt voor verdere escalatie
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) noemde de uitlatingen van de ambassadeur onaanvaardbaar en benadrukte dat het persoonlijk viseren van Belgische politici door een geaccrediteerde ambassadeur niet kan worden getolereerd.
Prévot wees erop dat een omgekeerde situatie — waarbij een Belgische ambassadeur in de Verenigde Staten persoonlijk kritiek zou uiten op Amerikaanse functionarissen — evenmin geaccepteerd zou worden.
Volgens Prévot is de rol van een ambassadeur gebonden aan duidelijke diplomatieke regels en gewoonten, waaronder wederzijds respect en niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden.
Landen kunnen fundamenteel van mening verschillen, maar diplomatie dient om deze meningsverschillen via de geëigende kanalen te bespreken en niet om elkaar openlijk de les te lezen of zich te mengen in het nationale politieke debat.
Prévot benadrukte dat elke verdere provocatie contraproductief is en de historische relatie tussen beide landen in gevaar brengt. Hij eiste dat de Belgische soevereiniteit, ook bij de uitvoering van beleid, volledig wordt gerespecteerd.
Ambassadeur belooft te stopen met denigrerende uitspraken
Bij zijn aankomst toonde White zich geïrriteerd over het feit dat hij zich moest verantwoorden voor een bericht op zijn persoonlijke account. Vlak na het overleg verklaarde hij dat hij de woorden van de minister respecteerde, maar dat hij zou blijven posten wat hij denkt. Hij omschreef de bijeenkomst als extreem productief, maar liet in het midden of hij zijn excuses had aangeboden.
Kort daarna stelde White zijn houding bij in een officiële verklaring op het platform X. Daarin gaf hij aan minister Prévot te hebben beloofd zich voortaan te onthouden van denigrerende uitspraken over Belgische functionarissen.
Eventuele klachten zal hij in de eerste plaats rechtstreeks bij de Belgische regering neerleggen. White benadrukte dat beide landen blijven werken aan hun gezamenlijke doel om de VS en België sterker, veiliger en welvarender te maken.
Tijdens het gesprek werd eveneens gesproken over de Amerikaanse steun aan de Belgische energiezekerheid via miljardenprojecten rond vloeibaar aardgas (LNG) en civiele nucleaire expertise.
Tweede incident en diplomatieke gevolgen
Het is de tweede keer dat ambassadeur White door Prévot ter verantwoording is geroepen. Eerder dit jaar gebeurde dat nadat de ambassadeur zich had gemengd in een discussie over de vervolging van joodse besnijders.
Volgens expert internationale betrekkingen Sven Biscop is het herhaaldelijk ontbieden van een ambassadeur zeer ongebruikelijk en toont het de schaamteloosheid van de MAGA-beweging, waarvan White een exponent is.
Biscop merkt op dat White weet dat hij ver kan gaan zonder te worden uitgewezen, vanwege de grote economische en veiligheidsbelangen die op het spel staan. Wel kan België volgens de expert zijn ongenoegen duidelijk maken door de ambassadeur niet langer uit te nodigen voor regeringsactiviteiten en hem op die manier "kalt" te stellen.
