België en het Verenigd Koninkrijk hebben een intentieverklaring (MoU) ondertekend voor het transport en de permanente opslag van CO2 onder de Noordzee. De overeenkomst, die werd getekend op de Britse ambassade in Brussel, geldt als een belangrijke mijlpaal voor de uitrol van een grensoverschrijdende infrastructuur voor koolstofafvang en -opslag (Carbon Capture, Utilisation and Storage, CCUS) in Europa.
Doorbraak in regelgeving
Met dit akkoord nemen beide landen een grote juridische horde. Onder het zogeheten Londen-protocol (dat maritieme vervuiling moet tegengaan) was het grensoverschrijdende transport van CO2 voor geologische opslag aan strikte banden gelegd. De nieuwe bilaterale regeling maakt de import en export van gevangen CO2 tussen België en het VK nu officieel mogelijk.
Het verdrag werd ondertekend door de Britse staatssecretaris voor Energiezekerheid, Alan Whitehead, en de Belgische federale minister van Noordzee, Annelies Verlinden. Ook de Vlaamse en Waalse ministers van Energie zijn nauw bij het initiatief betrokken.
Voor het VK is dit de eerste overeenkomst onder het Londen-protocol met een ander land. België sloot eerder al soortgelijke opslagdeals met Noorwegen, Nederland en Denemarken. Minister Verlinden pleit daarnaast voor een breder Europees kader om de samenwerking met het VK te vergemakkelijken, aangezien de Britten sinds de brexit geen deel meer uitmaken van het Europese emissiehandelssysteem (ETS).
Economische en ecologische voordelen
Hoewel de technologie achter CO2-opslag kostbaar is, wordt zij gezien als een cruciale tijdelijke oplossing voor sectoren die extreem moeilijk volledig te verduurzamen zijn, zoals de chemische-, staal- en cementindustrie. De CO2 zal via bestaande of nieuwe pijpleidingen en per schip naar de Britse offshore-locaties worden getransporteerd.
De sectororganisatie Carbon Capture and Storage Association (CCSA) reageert enthousiast en benadrukt dat deze stap de marktontwikkeling zal versnellen. Volgens een eerdere studie van de CCSA uit 2024 kan een opengestelde Europese CO2-markt de transport- en opslagkosten voor West-Europese uitstoters met meer dan 28% verlagen.
Voor het Verenigd Koninkrijk ligt er bovendien een enorme economische kans: deze markt zou de Britse schatkist tegen 2030 jaarlijks £ 2 miljard kunnen opleveren, oplopend tot wel £ 30 miljard per jaar in 2050.
"Dit is een positieve stap om grensoverschrijdend CO2-transport in Europa realiteit te maken," zegt Olivia Powis, CEO van de CCSA. "Het laat zien dat CCUS transformeert van ambitieuze plannen naar daadwerkelijke uitvoering in de praktijk."
Met het ondertekenen van deze verklaring geven België en het Verenigd Koninkrijk een krachtig signaal af aan investeerders en zetten zij gezamenlijk de toon voor de industriële decarbonisatie van Europa.
