De Nederlandse minister-president Rob Jetten heeft het vitale belang van de NAVO voor de Europese veiligheid onderstreept. Na afloop van de 36ste NAVO-top voor staatshoofden en regeringsleiders in Ankara sprak de premier met het persbureau Anadolu Agency over de alliantiedoelen, regionale dreigingen en de onderlinge relatie tussen Turkije en Nederland. Jetten bedankte gastland Türkiye nadrukkelijk voor de "geweldige gastvrijheid" tijdens de succesvolle top.
Structurele investeringen in defensie
Volgens de premier is er sinds de historische afspraken over de verhoging van de defensie-uitgaven, die vorig jaar tijdens de NAVO-top in Den Haag werden gemaakt, een duidelijke koers ingezet. "In Ankara hebben we niet alleen onze eenheid getoond," aldus Jetten.
"We hebben ook laten zien hoe we dit geld concreet investeren om een robuustere defensie-industrie op te zetten. Dit is essentieel voor onze veiligheid en helpt ons te bouwen aan een sterker Europa binnen een krachtige NAVO."
Nederland heeft zijn defensiebudget de afgelopen jaren verdrievoudigd. Om deze koers voor de lange termijn vast te leggen, wordt er ingezet op wetgeving. Jetten legde uit: "We verankeren een budgettair aandeel van 3,5 procent wettelijk, zodat ook toekomstige kabinetten verplicht zijn om aan deze norm te voldoen."
Innovatie en bescherming van infrastructuur
De extra financiële middelen zijn onder meer bedoeld om innovatie te stimuleren in de strijd tegen hybride dreigingen, wat volgens de minister-president tegelijkertijd voor een economische impuls zorgt. Daarnaast wordt een aanvullend deel van 1,5 procent specifiek gereserveerd voor de beveiliging van kritieke infrastructuur.
Nederland heeft een langetermijnprogramma opgesteld om de eigen defensie-industrie structureel te versterken. Hierbij wordt nauw samengewerkt met bondgenoten om te garanderen dat het budget effectief wordt besteed. Jetten wees daarbij op de strategische positie van Nederland:
"Logistiek gezien zijn we een spilregio en we bevoorraden veel Europese landen. Daarnaast beschikt Nederland over innovatieve bedrijven die de technologieën ontwikkelen die nodig zijn voor de moderne oorlogsvoering."
Samenwerking met de Turkse defensie-industrie
Jetten bestempelde Türkiye als een van de meest cruciale bondgenoten binnen het bondgenootschap en prees het sterke Turkse leger, dat bijdraagt aan de bescherming van Europa en de omliggende regio. Hij memoreerde de succesvolle samenwerkingen uit het verleden, waaronder gezamenlijke missies en de eerdere stationering van Nederlandse militairen op Turks grondgebied.
Om de Europese productiecapaciteit snel op te schalen, ziet Jetten grote kansen in industriële kruisbestuiving. De focus ligt hierbij op het verbinden van kleinere, minder actieve Europese ondernemingen met de grote, gevestigde productiebedrijven in Türkiye.
"Als we die samenwerking niet opzoeken, gaat het simpelweg te lang duren om al onze financiële middelen op een slimme manier te besteden," waarschuwde de premier.
Regionale dreigingen: Rusland en het Midden-Oosten
Op geopolitiek vlak wees Jetten de Russische agressie aan als de grootste directe bedreiging voor de veiligheid in Europa, waarbij hij het cruciale belang van steun aan Oekraïne herhaalde. Hij sprak zijn waardering uit voor de rol van Türkiye, dat sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zowel op diplomatiek niveau als op diverse andere fronten steun heeft verleend.
Tot slot uitte de premier zijn zorgen over de instabiliteit in het Midden-Oosten, die een risico vormt voor zowel Türkiye als de rest van Europa. Jetten toonde zich positief over de opstelling van de Turkse president:
"Het is goed dat de Turkse president blijft herinneren aan het belang van diplomatieke oplossingen in het Midden-Oosten, zodat we gezamenlijk toe kunnen werken naar een veiligere wereld."
