De Palestijnse beweging Hamas heeft maandag aangekondigd haar regering in de Gazastrook te ontbinden. De macht wordt overgedragen aan een door de Verenigde Naties gesteund technisch comité, als onderdeel van een door de VS bemiddeld staakt-het-vuren. De politieke aardverschuiving heeft direct internationale impact: in België bereidt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) de formele erkenning van de Palestijnse staat voor.
Na bijna twintig jaar aan de macht te zijn geweest, trekt Hamas zich terug uit het burgerlijk bestuur van de Gazastrook. Ismail al-Thawabta, directeur-generaal van het door Hamas geleide regeringsmediakantoor, verklaarde tijdens een persconferentie bij het Al-Aqsa Ziekenhuis in Deir al-Balah dat "alleen technisch en professioneel personeel" op hun post zal blijven om de dagelijkse gang van zaken te regelen als 'staatswerknemers'. Volgens Hamas-woordvoerder Hazem Qassem is de stap een bewijs van hun toewijding aan de wederopbouw van Gaza en een positieve stap voorwaarts in het bestand.
Het nieuwe interim-bestuur, het 'National Committee for the Administration of Gaza', is gevestigd in Caïro en bestaat uit technocraten. Het comité wordt voorgezeten door Ali Shaath, een in Gaza geboren ingenieur en voormalig functionaris van de Palestijnse Autoriteit. Shaath benadrukte op X dat voor een effectieve werking "één enkele overheidsinstantie onder één wettelijk kader" en "een uniform veiligheidsapparaat" noodzakelijk zijn.
Ontwapening
De grote vraag blijft echter of de aankondiging tot wezenlijke veranderingen op de grond zal leiden. Hamas deed namelijk geen uitspraken over het inleveren van de wapens of het overdragen van de veiligheidstaken aan een internationale macht.
De 'Board of Peace' — de nieuwe entiteit onder leiding van de Amerikaanse president Donald Trump die het mandaat heeft om Gaza te besturen en op te bouwen — liet weten de situatie te beoordelen op basis van "daden, niet beloften". De raad eist dat het technocratische comité, conform het staakt-het-vuren, de volledige controle krijgt over alle wapens in Gaza.
Belgische regering in beweging
In België heeft de aankondiging de politieke discussie over de erkenning van Palestina in een stroomversnelling gebracht. Vorig jaar kondigde premier Bart De Wever (N-VA) bij de Verenigde Naties in New York al aan dat België over zou gaan tot erkenning, maar daar werden destijds strikte voorwaarden aan verbonden door de moeizaam overleggende federale regering. Twee van die harde eisen waren de vrijlating van alle gijzelaars én het vertrek van Hamas uit het bestuur.
Nu Hamas daadwerkelijk opstapt, eist regeringspartner CD&V dat België onmiddellijk woord houdt. "Nu Hamas zich effectief terugtrekt als bestuursorgaan in Gaza, mag België geen woordbreuk plegen", stelt CD&V-Kamerlid Els Van Hoof. Volgens haar is de erkenning "absoluut noodzakelijk" om een geloofwaardig perspectief op een tweestatenoplossing te bieden en het leed in Gaza te stoppen.
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot bevestigde maandagavond op de VRT dat hij zijn kabinet en administratie de opdracht heeft gegeven om de beslissing tot erkenning officieel voor te bereiden. Of het dossier aanstaande vrijdag al op de ministerraad besproken kan worden, kon Prévot nog niet garanderen. "Ik weet niet of we tegen vrijdag klaar zullen zijn, maar het zal binnenkort op tafel liggen", aldus de minister, die benadrukte de zaak zo snel mogelijk te willen behandelen.
