Na twee turbulente jaren is er een einde gekomen aan het premierschap van Keir Starmer. Andy Burnham is door koning Charles III formeel beëdigd als de 59ste premier van het Verenigd Koninkrijk. Burnham, voormalig burgemeester van Manchester, belooft een radicale stijlbreuk, de "grootste hervormingen in 50 jaar" en een 'nieuwe politiek gebaseerd op eenheid en hoop'.
Het afscheid van Starmer en een koninklijke beëdiging
De machtswissel voltrok zich na toenemende druk binnen de regerende Labourpartij. Starmer bood begin van de middag zijn ontslag aan op Buckingham Palace. In zijn afscheidsspeech voor de deuren van Downing Street 10 benadrukte hij dat hij vertrekt "met een goed humeur, een glimlach en trots op alles wat we bereikt hebben". Hij zegde zijn opvolger zijn volledige steun toe.
Kort na Starmers vertrek ontving koning Charles III Andy Burnham voor de traditionele audiëntie. Na het afleggen van de eed sprak de kersverse premier het volk toe:
"De zorg voor mensen zal centraal staan in alles wat ik doe. Ik heb jullie gehoord: we zijn niet goed genoeg geweest en we moeten beter worden. Dit is het moment waarop ons land weer begint te geloven."
'The King of the North' en het 'Manchesterism'
Met de 56-jarige Burnham krijgt het land voor het eerst sinds de jaren 50 weer een premier uit het noorden van Engeland. Als burgemeester van Manchester verwierf hij bekendheid door zijn "zakenvriendelijk socialisme" — een beleid waarin publiek en privaat kapitaal gecombineerd worden om de regionale economie, woningbouw en de infrastructuur aan te jagen.
Burnham wil deze formule, inmiddels gedoopt tot het 'Manchesterism', nu landelijk toepassen:
Decentralisatie: Meer bevoegdheden voor lokale overheden. Burnham wil zelfs een deel van zijn tijd reageren vanuit een "Number 10 North" in Manchester.
Publieke controle: Het terugbrengen van energie- en watervoorzieningen onder staatstoezicht.
Sociale investeringen: Meer budget voor maatschappelijke zorg, een aanpak van de kosten van levensonderhoud en grootschalige woningbouw.
Grote bezem door het kabinet en buitenlandse dossiers
Meteen na zijn aantreden stuurde Burnham maar liefst 11 ministers uit de regering-Starmer de laan uit, waaronder vicepremier David Lammy en minister van Financiën Rachel Reeves.
Toch lag de nadruk op zijn eerste dag niet alleen op binnenlandse stoelendans. Burnham zocht direct contact met internationale leiders:
Verenigde Staten: Burnham belde met de Amerikaanse president Donald Trump. Het gesprek ging onder meer over handelsbetrekkingen, de veiligheid in het Midden-Oosten en de heropening van de Straat van Hormuz. Trump noemde het gesprek op Truth Social "erg goed".
Oekraïne: Tegenover president Zelensky bevestigde Burnham dat de Britse steun aan Oekraïne "onveranderd en vastberaden" blijft.
Europese Unie: Vanuit Brussel, Berlijn en Parijs kwamen felicitaties binnen. Onder meer Ursula von der Leyen, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Franse president Emmanuel Macron spraken de hoop uit de banden met het VK aan te halen.
Reusachtige uitdagingen
Ondanks het enthousiasme bij zijn achterban staat Burnham voor een loodzware taak. Politiek analisten en critici vragen zich af hoe hij zijn kostbare plannen wil financieren zonder belastingverhogingen door te voeren.
Bovendien hijgt de rechtse oppositiepartij Reform UK van Nigel Farage de Labourpartij in de peilingen al langere tijd in de nek. Burnham is de zevende premier in tien jaar tijd, wat onderstreept hoe ongeduldig zowel het electoraat als de eigen partij zijn. Zoals Burnham het zelf samenvatte: "Dit is onze laatste kans om het goed te doen."
