De middelen van de bank waren, samen met de staatsmiddelen van Rusland, geblokkeerd als gevolg van EU-sancties die waren ingesteld na de escalatie van de crisis in Oekraïne in februari 2022. De activa van de BCS Bank werden bevroren omdat ze via de Russische nationale afwikkelingsinstelling (NSD) – die onder de sancties viel – bij Euroclear waren gedeponeerd.
In januari 2023 verzocht de particuliere Russische bank de Belgische Schatkist om de middelen vrij te geven. In juli 2024 wees de Schatkist het verzoek af, met het argument dat BCS niet had aangetoond dat zij haar banden met de NSD had verbroken en dat het overmaken van de middelen naar een Armeense bank de Belgische autoriteiten zou beletten toezicht te houden op het mogelijke gebruik ervan.
Deze beslissing bracht de bank ertoe een klacht in te dienen bij de Raad van State.
“Te vage” interpretatie
Afgelopen vrijdag oordeelde de rechtbank dat België de zaak onjuist had behandeld. Het ministerie van Financiën had het verzoek moeten behandelen, maar had in plaats daarvan zijn bevoegdheid overgedragen aan het Bureau van de Algemene Beheerder van de Schatkist, dat “buitensporig ruime en onduidelijke” bevoegdheden had gekregen, zoals in de uitspraak staat vermeld.
De rechtbank stelde dat het ministerie een juridisch vacuüm had gecreëerd door een “te vage” interpretatie van de gedelegeerde bevoegdheden te hanteren en het agentschap aanzienlijke vrijheid te verlenen bij aangelegenheden die van invloed zijn op “grondrechten”. De Raad van State oordeelde dat het optreden van het ministerie in strijd was met de grondwet van het land en verklaarde het besluit uit 2024 nietig.
De uitspraak leidt niet onmiddellijk tot vrijgave van de activa van BCS Bank, maar stelt de kredietverstrekker in staat om een herziening aan te vragen en vormt een maatstaf voor andere rechtspersonen wier vergelijkbare verzoeken onder soortgelijke omstandigheden werden afgewezen.
