Een Amerikaanse rechtbank in New Mexico heeft Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook, Instagram, WhatsApp en Threads, een boete van 567 miljoen dollar (ongeveer 492 miljoen euro) opgelegd wegens het onvoldoende beschermen van jonge gebruikers. De beslissing volgt op een eerdere uitspraak van een jury in maart, waarbij Meta al 375 miljoen dollar aan schadevergoeding werd opgelegd.
Daarmee komt de totale sanctie in deze zaak uit op 942 miljoen dollar. Rechter Bryan Biedscheid oordeelde dat de socialemediagigant verantwoordelijk is voor schade aan de mentale gezondheid van kinderen en noemde de platforms een maatschappelijk kwaad dat vergelijkbaar is met schadelijke milieuvervuiling.
Verdeling van het compensatiefonds
Het grootste gedeelte van het bedrag, zo'n 420 miljoen dollar, wordt gestort in een herstelfonds om de behandeling van slachtoffers en gedragswetenschappelijke zorg te financieren. Het resterende bedrag is bestemd voor preventie, bewustwording, screening en de training van onderwijzers en zorgverleners.
Volgens de rechter beperkt de impact van verslavende algoritmes en seksuele uitbuiting op sociale media zich niet tot de platforms zelf, maar veroorzaakt deze een brede maatschappelijke last voor gezinnen, scholen, ziekenhuizen en rechtshandhaving.
Strenge regels en gebruikslimieten
Naast de financiële sancties legt de rechtbank het bedrijf van Mark Zuckerberg een reeks ingrijpende maatregelen op om zijn apps veiliger te maken. Voor gebruikers onder de 18 jaar geldt voortaan een verplichte maandelijkse limiet van 90 uur op Facebook en Instagram.
Notificaties worden voor deze doelgroep geblokkeerd tussen 22:00 uur en 07:00 uur, evenals tijdens reguliere schooluren op weekdagen. Het aantal 'likes' op berichten moet bij minderjarigen standaard verborgen blijven. Om seksuele uitbuiting en ongewenst contact tegen te gaan, mag het voor volwassenen niet langer mogelijk zijn om contact op te nemen met minderjarigen die niet in hun vrienden- of contactenlijst staan.
Chatbots van Meta mogen bovendien geen romantische of seksuele interacties meer aangaan met jongeren. Meldingen van seksueel misbruik moeten binnen 48 uur door een menselijke medewerker worden onderzocht, en er geldt een strikt één-strike-beleid voor volwassenen die zich schuldig maken aan seksuele uitbuiting van kinderen.
Complexiteit van leeftijdscontrole
Het handhaven van de leeftijdsgrenzen brengt wel wettelijke obstakels met zich mee. Omdat de Amerikaanse wetgeving het niet toestaat om directe leeftijdsverificatietools op minderjarigen toe te passen, verplicht de rechter Meta om de leeftijd van gebruikers in te schatten op basis van hun online gedrag en geconsumeerde inhoud. Als een profiel vermoedelijk door een kind jonger dan 13 jaar wordt gebruikt en de gebruiker de leeftijd niet kan bewijzen, moet het account worden opgeschort.
Meta in beroep, wereldwijde druk groeit
Meta heeft aangekondigd in beroep te gaan tegen de uitspraak. Het bedrijf stelt zich oneens te tonen met het vonnis en benadrukt dat het hard werkt om kwaadwillenden te weerhouden en jongeren te beschermen.
Hoewel dit het hoogste boetebedrag is dat Meta tot nu toe heeft gekregen op het gebied van kinderveiligheid, wordt er op gewezen dat het bedrag relatief beperkt blijft ten opzichte van de meest recente kwartaalomzet van 61 miljard dollar.
Desondanks vormt de beslissing een belangrijk precedent. Het technologieconcern kampt momenteel met duizenden vergelijkbare rechtszaken in de Verenigde Staten, waaronder een aanklacht van 29 Amerikaanse staten wegens het opzettelijk verslavend maken van zijn apps, en staat ook in Europa en het Verenigd Koninkrijk onder toenemende druk van wetgevers.
