Nederland is de belangrijkste toegangspoort geworden voor landbouwproducten uit illegale Israëlische nederzettingen die de markt van de Europese Unie binnenkomen, aldus een rapport dat woensdag is gepubliceerd door de juridische belangenorganisatie Global Echo.

Uit het rapport blijkt dat tussen 2017 en 2026 voor minstens 13 miljoen euro aan producten uit Israëlische nederzettingen ten onrechte is aangegeven als afkomstig uit Israël, waardoor exporteurs konden profiteren van preferentiële tariefbehandeling in het kader van de handelsovereenkomst tussen de EU en Israël.

‘Product of Israel’ label

Global Echo, dat juridische vertegenwoordiging biedt namens Palestijnen, analyseerde bijna 6.000 zendingen dadels, citrusvruchten, tahini en andere landbouwproducten die in die periode vanuit Israël naar Europa werden geëxporteerd.

Volgens de organisatie bevatte een op de vijf zendingen met bestemming de EU goederen die waren geproduceerd in Israëlische nederzettingen in bezette Palestijnse of Syrische gebieden, waarbij de meeste waren geëtiketteerd als ‘Product of Israel’.

Volgens de EU-regels komen producten afkomstig uit Israëlische nederzettingen niet in aanmerking voor de tariefpreferenties die aan Israël worden toegekend en mogen ze niet als in Israël vervaardigd op de markt worden gebracht.

De EU beschouwt de nederzettingen als illegaal volgens het internationaal recht.

Volgens het rapport was Nederland goed voor ongeveer een derde van de gedocumenteerde zendingen, waarvan bijna de helft vervolgens werd doorgeëxporteerd naar andere EU-lidstaten.

Dadels het meest getroffen product

Nederland importeerde ongeveer 30% van alle Israëlische dadelexport naar Europa, terwijl 37% van de door Global Echo onderzochte dadelzendingen afkomstig was uit nederzettingen, met een totale geschatte waarde van € 28,8 miljoen.

Het rapport vermeldt ook dat wanneer EU-douaneautoriteiten verzoeken om tariefpreferenties afwijzen, de Israëlische regering exporteurs compenseert voor het verschil.

Volgens Global Echo heeft Israël tussen 2005 en 2024 minstens 63 miljoen euro aan dergelijke vergoedingen betaald, waardoor de impact van invoerrechten op producten uit nederzettingen in feite werd verminderd.

Stappen voor nieuwe wetgeving

De publicatie komt minder dan een maand nadat de Nederlandse regering plannen aankondigde om wetgeving in te voeren die de invoer uit Israëlische nederzettingen verbiedt.

Global Echo zei dat het juridische stappen voorbereidt tegen EU-douaneautoriteiten, importeurs en certificeringsinstanties vanwege de voortdurende toegang van producten uit nederzettingen tot Europese markten.