In Antwerpen is commotie ontstaan over een nieuwe richtlijn van de politie om overlast in Antwerpen-Noord te bestrijden. Uit een interne nota van korpschef Serge Muyters blijkt dat de politie maximaal gebruik wil maken van bestuurlijke arrestaties.
Bekende overlastveroorzakers worden geregistreerd in een applicatie en kunnen tot maximaal twaalf uur preventief worden aangehouden, zelfs wanneer ze op dat specifieke moment geen overlast veroorzaken.
Met deze maatregel wil men de hinder op openbare pleinen, voornamelijk veroorzaakt door verslaafden, terugdringen en hen dwingen hun gedrag aan te passen. Zowel de Liga voor Mensenrechten als de politievakbonden stellen de wettelijke grondslag hiervan ernstig ter discussie.
Operationele maatregel en juridische onzekerheid
Kati Verstrepen, advocate en voorzitter van de Liga voor Mensenrechten, benadrukt dat een preventieve bestuurlijke arrestatie wettelijk niet mogelijk is en ingaat tegen de wetgeving. Ook bij de agenten op de werkvloer heerst grote bezorgdheid.
Volgens Timi Claessens, afgevaardigde van het Nationaal Syndicaat van het Politie- en Veiligheidspersoneel (NSPV), voelen politiemensen dat de richtlijn juridisch wankel is en vrezen zij de persoonlijke consequenties indien zij iemand onwettig van de vrijheid beroven.
Het NSPV heeft daarom via een aangetekend schrijven vragen voorgelegd aan korpschef Serge Muyters en burgemeester Els van Doesburg (N-VA). De vakbond wil opheldering over de vraag of de werkgever de juridische verantwoordelijkheid op zich neemt bij klachten over onrechtmatige aanhoudingen.
Tevens is er kritiek op het gebrek aan voorafgaand overleg; hoewel het formeel om een operationele maatregel gaat, raakt de uitvoering volgens het NSPV aan het welzijn op het werk. De vakbond geeft de autoriteiten vijf werkdagen de tijd voor een reactie, anders volgt een stakingsaanzegging.
Hellend vlak en operationele druk
Ook de socialistische vakbond ACOD heeft grote bedenkingen bij het beleid. Vertegenwoordiger Sigi Claes geeft aan dat leden niet wordt gevraagd orders te weigeren, maar waarschuwt dat het opsluiten van mensen op basis van stigma's leidt tot een hellend vlak. Hij trekt hierbij een vergelijking met het handelen van de Antwerpse politie tijdens de Tweede Wereldoorlog, wat destijds eveneens als een 'wettelijke' bestuurlijke maatregel werd gepresenteerd.
Naast de ethische bezwaren baart de praktische haalbaarheid ACOD grote zorgen. De druk op de operationele capaciteit binnen de zone Antwerpen is al bijzonder hoog, onder meer door de geplande inzet van een omvangrijke ordedienst tijdens de komende eindejaarsperiode. De vakbond waarschuwt dat de belastbaarheid van het politiepersoneel de limiet heeft bereikt.
