De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie zijn het maandag unaniem eens geworden over een nieuw pakket sancties tegen extremistische Israëlische kolonisten en organisaties op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De beslissing volgt op maanden van diplomatieke patstelling en markeert een significante verschuiving in het Europese beleid ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse conflict.
Einde aan politieke patstelling
De doorbraak in Brussel werd mogelijk gemaakt door een politieke aardverschuiving in Hongarije. Waar de voormalige premier Viktor Orbán eerdere sanctievoorstellen stelselmatig blokkeerde, maakte zijn recente verkiezingsnederlaag tegen Péter Magyar de weg vrij voor Europese consensus.
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, die al geruime tijd pleitte voor deze maatregelen, verwelkomde het besluit:
"Deze sancties geven een duidelijk signaal af: extremisme en geweld hebben consequenties. De illegale nederzettingen en de toename van geweld tegen Palestijnen zijn onaanvaardbaar en ondermijnen elke kans op een tweestatenoplossing."
Gerichte maatregelen en doelwitten
Hoewel de officiële lijst met namen nog geratificeerd moet worden, melden diplomatieke bronnen dat de sancties zich richten op prominente kolonistenleiders en organisaties zoals Amana, Nachala en Regavim. De maatregelen omvatten onder meer:
Bevriezing van tegoeden: Eventuele bezittingen op Europees grondgebied worden geblokkeerd.
Reisverboden: Gesanctioneerde individuen krijgen geen toegang meer tot de Europese Unie.
Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid van de EU, benadrukte op sociale media dat het "hoog tijd was om van impasse naar actie over te gaan." Ook de Franse minister Jean-Noël Barrot stelde dat de "ernstige en ontoelaatbare daden" op de Westelijke Jordaanoever zonder uitstel moeten stoppen.
Escalerend geweld op de Westelijke Jordaanoever
De roep om sancties nam toe door de verslechterende situatie in de bezette gebieden. Volgens cijfers van de Verenigde Naties (OCHA) is het geweld sinds oktober 2023 drastisch geëscaleerd.
Dit jaar alleen al zijn tientallen Palestijnen omgekomen op de Westelijke Jordaanoever, waarbij in toenemende mate sprake is van geweld door kolonisten, brandstichting en de verdrijving van agrarische gemeenschappen.
Israëlische reactie en bredere context
De Israëlische regering reageerde fel op het Europese besluit. De minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Saar, noemde de sancties "arbitrair en politiek" en verklaarde dat Israël pal blijft staan voor het recht van Joodse burgers om zich in hun "vaderland" te vestigen.
Naast de maatregelen tegen de kolonistenbeweging keurde de EU maandag ook sancties goed tegen twaalf kopstukken van Hamas. Hoewel verschillende lidstaten, waaronder Spanje en Ierland, aandrongen op nog strengere economische maatregelen — zoals het opschorten van het associatieverdrag met Israël of een verbod op producten uit nederzettingen — bleek daarvoor op dit moment nog onvoldoende draagvlak binnen de Unie.
