Het Nederlandse kabinet reageert ontstemd op het besluit van Israël om de diplomatieke status van Nederlandse diplomaten in Ramallah in te trekken. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) noemde de Israëlische stap "onnodig" en liet weten dat de regering de beslissing "ten zeerste betreurt".
De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Sa'ar, kende het diplomatieke personeel een termijn van zeven dagen toe om het gebied te verlaten. Israël ziet het besluit als een directe reactie op het pas ingevoerde Nederlandse importverbod op goederen uit illegale nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem en de Golanhoogten.
Minister Berendsen benadrukte dat de Nederlandse sancties geenszins gericht zijn tegen Israël als land, maar voortvloeien uit de volkenrechtelijke verplichting om niet bij te dragen aan een onrechtmatige situatie. Het kabinet beraadt zich op vervolgstappen, waarbij de veiligheid en het welzijn van het diplomatieke personeel in de regio momenteel de hoogste prioriteit hebben.
Minister Berendsen ontbiedt Israëlische ambassadeur
Als directe diplomatieke tegenreactie heeft minister Berendsen de Israëlische ambassadeur in Nederland, Zvi Aviner Vapni, formeel ontboden op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Het kabinet eist opheldering over de exacte details, de reikwijdte en de praktische consequenties van het Israëlische besluit om het personeel uit te zetten.
Berendsen maakte het ontbieden van de gezant bekend tijdens een gezamenlijke persconferentie met zijn op bezoek zijnde Duitse ambtsgenoot Johann Wadephul. Het is niet de eerste keer dat de Israëlische ambassadeur op het ministerie moet verschijnen; in mei werd Vapni eveneens ontboden na incidenten rond de behandeling van activisten op een door Israël onderschept Gaza-hulpkonvooi.
Frame in Israëlische media over douanecontroles Schiphol
Parallel aan de diplomatieke reacties is er ophef ontstaan over de wijze waarop Israëlische media berichten over de handhaving van het handelsverbod op Schiphol. Dagbladen zoals The Jerusalem Post en Israëlische functionarissen framen de douanecontroles op passagiers afkomstig uit Tel Aviv als "langdurig, ingrijpend en intimiderend".
In de Israëlische verslaggeving wordt de indruk gewekt dat reizigers op willekeurige en buitensporige wijze worden geviseerd als onderdeel van een "vijandige houding" vanuit Den Haag.
Deze voorstelling van zaken miskent echter de feitelijke en juridische context. De verscherpte inspecties en de assistentie van de Koninklijke Marechaussee vloeien rechtstreeks voort uit de handhaving van het nieuw van kracht geworden importverbod, dat wettelijk ook van toepassing is op persoonlijke bagage en souvenirs met grondstoffen uit illegale nederzettingen.
Waar Israëlische media de maatregelen neerzetten als een gerichte pesterij tegen Israëlische burgers, gaat het om een standaard douanecontrole op de naleving van het handelsverbod.
Passagiers gaven bovendien aan dat de controles professioneel en vriendelijk verliepen en niet als intimiderend werden ervaren, wat haaks staat op de dramatiserende toon in de Israëlische pers.
